The Interactionist labelling theory/Y damcaniaeth labelu Rhyngweithiol (En/Cy)

English version/fersiwn Saesneg:

The labelling theory belongs to the Interactionists. They believe that nobody is naturally deviant (an idea that conflicts with the New Right), but become deviant when labelled as such, and whatever label this may be has a profound influence on the individual’s actions. Interactionists focus on the individual’s response to their label(s); this is what distinguishes them from other social theorists, such as the Functionalists, who tend to focus their attention on what leads the individual to deviance in the first place.

Lemert developed the labelling theory. The argued that deviance could be split into two separate groups – primary and secondary. The former is referenced to deviance which does not gain the attention of the public, and therefore does not receive a label. The latter, on the other hand, means actions which does receive a label from society, similarly, Howard Becker puts forth the notion that the term deviance does not actually exist, “Deviant behaviour is behaviour that people so label”, and, “an act only becomes deviant when people define it as such”. He therefore implies that an action has to be labelled as deviant for it to actually become one, because the term itself is socially constructed.

As it is socially constructed, the environment surrounding the situation, including where, when and for which reasons it has occurred, decide if the action is deviant. Often times, the proses of stigmatisation will occur if something is considered deviant, and the action itself will be thereby associated with a bad label. Sometimes the label works like the ‘master status’, which takes over every other label. Examples of this include thieves, prostitutes and homosexuals (this is considered deviant in many cultures).  All the negative connotations of that label are usually thrusted onto the individual. The Interactionist Jock Young supports Becker’s work through his research into Hippy culture. Smoking weed was not considered to be a priority for these groups, until the negative attention from the public and the police.

According to Cooley and his “looking glass self” theory, people tend to see themselves how other people perceive and react to them. The label works as a self-fulfilling prophecy to control people; often, they will start to act to live up to the label, and thus starting a ‘deviant career’, meaning that certain individuals will start to revolve their lives around deviance and/or crime. The activity, therefore, will turn into a social role.

The Sociologist Stan Cohen pointed out in his ‘moral panic’ thesis on the subject of the labelling theory, that subcultures are the most exposed to this process. To start, Cohen suggested that the public would take notice of an activity taking place. An example would be, according to his study, the Mods and Rockers of 1960’s England. As a result of this, agencies of formal and informal control would react to it. The media often amplifies deviance and exaggerates a particular event to make the story more newsworthy, and thus selling more newspapers and generating more profit, although this has negative effects on society. Members of society would start to be wary of specific symbols and icons, and view them as troublemakers. Then, they would overstate the situation by expecting more trouble, and thereby redefining the issue by creating moral panic as a reaction to deviance. Additionally, this may necessitate police officers to target specific groups, meaning that the labelling theory would rotate once again.

To reiterate, the labelling theory plays a significant role within society if we take into account its effect on individuals. Labels may have a positive and negative effect on individuals, and is completely dependent on the situation, or even if the action is labelled by society in the first place.

Welsh version/fersiwn Cymraeg:

Mae’r theori labelu yn perthyn i’r Rhyngweithwyr. Credon nhw fod neb yn wyrdroëdig yn naturiol, ond yn wydredig o dan label, a’r label sy’n ddylanwad mawr ar ymddygiad unigolyn (mae hyn yn gwrthddweud credoau’r Dde Newydd). Mae’r Rhyngweithwyr yn ffocysu ar ymateb yr unigolyn i’r label, ac i’r gwrthwyneb, lle mae’r Swyddogaethwyr yn ffocysu ar beth sy’n arwain at yr unigolyn i fod yn wydredig yn y lle cyntaf.

Datblygwyd y syniad o label gan Lemert. Mae gwyredd yn rhannu i ddau grŵp gwahanol, sef gwyredd cynradd ac eilradd. Mae gwyredd cynradd yn cyfeirio at wyredd nad sy’n derbyn sylw’r cyhoedd ac felly nid oes ganddo label. Mae gwyredd eilradd, ar y llaw arall, yn golygu gweithred sy’n derbyn label gan y gymdeithas. Yn debyg, soniodd Howard Becker nad yw’r term gwyredd yn bodoli, “Deviant behaviour is behaviour that people so label”, ac, “an act only becomes deviant when people define it as such”. Awgrymir felly, rhaid i weithred cael ei enwi’n gwyredd er mwyn iddo fod yn wyredd, gan fod y term ei hun yn enghraifft o luniad cymdeithasol.

Gan ei fod yn lluniad cymdeithasol, mae’r amgylchiadau o gwmpas y sefyllfa, megis ble, pryd, ac am ba resymau, yn penderfynu os yw gweithred yn gwyredig. Yn aml bydd y proses o stigmateiddio yn digwydd os caiff rhywbeth ei labelu’n gwyredig, a chysylltwyd y weithred â label gwael. Weithiau bydd y label yn gweithio fel “Statws Meistr” ac yn cymryd dros bob label arall, megis lleidr, person hoyw, person ag iselder a llofruddwr. Cysylltwyd yr holl dermau negyddol sy’n perthyn i’r label i’r unigolyn. Mae’r Rhyngweithwyr Jock Young yn atgyfnerthu gwaith Becker trwy eu astudiaeth o ‘Hippies’ pwy oedd yn ysmygu cyffuriau. Nid oedd y gweithgaredd hyn yn arwyddocâd iddynt nes i’r cyfryngau a’r heddlu targedu nhw.

Yn ôl Cooley, yn ei ddamcaniaeth “through the looking-glass self”, mae pobl yn gweld eu hunain yn y ffordd mae pobl eraill yn ymateb iddynt. Mae’r label yn gweithio fel proffwydoliaeth hunan gyflawni i reoli’r unigolyn – byddent yn ddechrau ymddwyn fel y label, fel arfer, a dechrau gyrfa gwyredig, sy’n golygu bydd pobl yn ddechrau byw eu bywydau yn uniongyrchol i droseddu. Bydd y gweithgaredd, felly, yn troi i mewn i rôl gymdeithasol.

Sonnir Stanley Cohen yn ei damcaniaeth o banig moesol ynglŷn â’r theori label, yn bennaf ymysg isddiwylliannau. I ddechrau, bu’r cyhoedd yn cymryd sylw o’r gweithgaredd, ac esiampl o hyn yw’r Mods a Rockers y chwedegau. Fel canlyniad o hyn, bydder asiantaethau yn ymateb i’r gweithgaredd, megis y cyfryngau. Bydd y cyhoedd yn aml yn helaethu gwyredd i werthu papurau, sydd yn creu ganlyniadau gwael ar y gymdeithas. Bydd y gymdeithas yn gweld symbolau penodol fel eiconau o achoswyr trwbl. Yna, byddent yn gorliwio’r sefyllfa ac yn rhagweld mwy o drwbl, a chrëwyd panig moesol fel ymateb i’r gwyredd, sy’n ailddiffinio’r broblem. Hefyd, efallai bydd hyn yn achosi i’r heddlu i orymateb a thargedu grwpiau penodol o bobl, a bydd y theori label yn cylchdroi eto.

I grynhoi, mae’r theori labelu yn chwarae rôl hanfodol o fewn y gymdeithas, gan ystyried ei ddylanwad ar yr unigolyn. Gall y label effeithio person yn negyddol ac mewn ffordd cadarnhaol, sy’n hollol ddibynnol ar y sefyllfa, neu hyd yn oed os yw’r gweithred yn cael ei labelu gan y gymdeithas yn y lle cyntaf.

Advertisements

Dau faes yn y Deyrnas Unedig gyfoes lle mae tystiolaeth o anghydraddoldeb ethnig

Un maes yn y Deyrnas Unedig gyfoes lle mae tystiolaeth o anghydraddoldeb ethnig yw ym maes trosedd. Yn ôl yr adroddiad Ystadegau Swyddogol (2012/3) mae pobl o GLlE (grwpiau lleiafrifoedd ethnig) yn fwy tebygol o ddioddef o drosedd na phobl wen. Mae’r canran o bobl sy’n marw o lofruddio wedi gostwng (ac yn ei barhau). Er hyn, cododd y nifer o ddioddefwyr yn 2006/7, ond wedi gostwng eto rhwng 2009/12. Darganfyddiad gan y Comisiwn i Hawliau Dynol a Chydraddoldeb yw bod ifancwyr GLIE yn chwe gwaith yn fwy tebygol o gael eu ‘stopio ac archwilio’ gan yr heddlu na phobl wen. ‘Sunday Times’ – o fewn y deg mlynedd diwethaf, mae tua chwe chant o blant o GLIE dan deg mlwydd oed wedi cael eu stopio ac archwilio, fel arfer dan yr amheuaeth yr ydynt yn dal cyffuriau.

Ond mae Waddington yn gwrthddweud y syniad bod hwn yn fater o hiliaeth, ond yn lle mater o leoliad. Mae gorgynrychiolaeth o bobl GLIE mewn ardaloedd tlawd, er enghraifft, Hackney, ac mae’r heddlu yn targedu ardaloedd sy’n profi i fod yn llawer o risg.

Soniodd ‘y Guardian’, mae 40% o bob person yn y carchar yn dod o GLIE. Mae hyn yn fwy o gorgynrychiolaeth nag sydd yn America. Yn y 70au, roedd llawer yn stereoteipio bechgyn croenddu fel y prif rai sy’n gyfrifol am fygio er mwyn cymryd y ffocws y cyhoedd oddi wrth y problemau gwirioneddol. Roeddent yn cael eu defnyddio fel Bwch Dihangol y gymdeithas i gysgodi problemau megis diweithdra.

Daeth yr adroddiad Macpherson i’r casgliad bod yr heddlu yn esiampl o hiliaeth sefydliadol. Hyd yn oed y Comisiynwyr Uwch, Bernard Hogan-Howe, yr heddlu o’r farn mai hiliaeth sefydliadol yn broblem o fewn yr heddlu,  “If other people think we are institutionally racist, then we are ”. Ond mynegodd bod yr hiliaeth sy’n bodoli yn yr heddlu yn wrthrych i’r hiliaeth sydd yn y gymdeithas ehangach. Mae Baroness Young yn ffocysu ar bobl Asiaidd fel dioddefwyr hiliol o fewn yr heddlu. Mynegodd bod llai nag 1% o droseddau yn cael ei gyflawni gan Fwslimiaid yn y Deyrnas Unedig, ond er hyn, maent yn dal yn wynebu hiliaeth yn y gymdeithas, pwy sydd yn eu gweld fel “derfysgwyr”.

Maes arall yn y Deyrnas Unedig gyfoes lle mae tystiolaeth o anghydraddoldebau ethnig yw ym maes addysg. Yn ôl y ‘Sefydliad Joseph Rowntree’, y risg o dlodi yn uwch i bobl o Bacistan, Affrica a Bangladesh. Hefyd, mae cyfradd teuluoedd un rhiant yn uwch ymhlith pobl Afro-Caribiaidd (57%), lle mae’r gyfradd o 23% ymysg pobl wen Brydeinig. O ran amddifadedd diwylliannol, sy’n chwarae rhan enfawr mewn addysg plant, mae 83% o rieni o Bangladesh heb gymwysterau, gan gymharu gydag 14% o rieni gwyn Prydeinig. Mae plant o grwpiau lleiafrifol ethnig yn fel arfer yn siarad iaith wahanol i Saesneg yn cael ei siarad gartref. Gall hyn rhoi anfantais fawr arnynt hefyd yn yr ysgol. Credodd Ball bod rhieni o grwpiau lleiafrifol ethnig yn methu cael eu plant i mewn i ysgolion gwell oherwydd, i ychwanegu, yn ôl Bernstein, côd iaith eang gan athrawon a rhieni dosbarth canol. Felly mae gan blant dosbarth canol gwyn mwy o fantais.

Cyflwynodd yr adroddiad ESTYN (1993-1994) adroddiad a oedd wedi uwcholeio’r ffaith bod disgyblion ag ethnigrwydd Affro-Caribi yn ddwywaith yn fwy tebygol o gael eu gwahardd o’r ysgol na ddisgyblion gwyn ac Asiaidd. Ffeindiodd Cole bod llyfrau hanes a daearyddiaeth yn annog credoau hiliol ac imperialaidd. Mae Wright yn atgyfnerthu credoau Cole. Cymerodd sylw ar ddau lyfr daearyddol yr 80au. Felly mae modd ddadlau bod hiliaeth sefydliadol ym maes addysg yn ogystal. Cytunodd Sewell gan ddweud bod llawer iawn o ddisgyblion o grwpiau lleiafrifoedd ethnig yn gweld addysg mewn olau cadarnhaol, ond nid y system addysgol, felly nid yw eu hagweddau am eu hastudiaethau sy’n gadael iddynt i lawr, ond yr ysgolion yn benodol.

Mae’r cwricwlwm yn ogystal yn ethnocentrig yn ôl llawer o gymdeithasegwyr. Hynny yw, dim ond ieithoedd Ewropeaidd sy’n cael eu dysgu. Gall hyn rhoi rhai plant o grwpiau lleiafrifol ethnig anfantais.

Soniodd Gillborn bod athrawon yn trin disgyblion o grwpiau lleiafrifol ethnig yn wahanol oherwydd y stereoteipiau negyddol. Ffeindiodd Mac an Ghail tystiolaeth o stereoteipiau diwylliannol yn yr ysgol ar ochr yr athrawon. Hefyd y dywedir bod athrawon yn annog merched Affro-Caribi i wneud pynciau galwedigaethol yn hytrach na rhai academaidd. Cefnogodd Wright y syniad hwn i raddau trwy ddweud er bod athrawon yn credu’n gryf mewn gwaredu hiliaeth, ond mae gan lawer ohonynt hiliaeth fewnol, ac yn gweithredu stereoteipiau, megis y cred bod merched Asiaidd yn dawel iawn yn y dosbarth.

Is the British Criminal Justice System institutionally racist? / Hiliaeth sefydliadol o fewn y System Cyfiawnder Troseddol? English and Welsh translations.

English / Saesneg:

There are strong implications that ethnic minorities in Britain, particularly the black community, get treated a lot more unfairly by the Justice System. For instance, the number of black prisoners counts for 13% on a whole, where the population of the black community counts for only 2.8%. Similarly, 5.8% of our society belong to the Asian community (for instance, Pakistani, Bangladeshi, Indian etc.), but 7.9% of all prisoners are Asian too. These statistics are comparable with the underrepresentation of white people in prison: 88% of us are white, but prison consists of 73% of white ethnicity. This tells us that ethnic minority groups (EMG’s) are hugely overrepresented in the prison system. On one hand, a lot of sociologists do consider this to be a matter of institutional racism, but other possible explanations need to be explored in order to come to a full conclusion.

Institutional racism is a term that refers to prejudice and racial bias in a social system, in this case, the police would be an example. “Institutional racism is about stereotyping; it is about ignorance… it is about seeing black people as a problem and it is about White pretence” (Grieve and French). Thus, for these reasons, the police are much more likely to target black people, and they’re much more likely to be “stopped and searched” by the police. The ‘Youth Justice Board’ (YJB) support this claim through their research into the overrepresentation of young people from EMG’s in crime. Between 2003-4, they counted as 2/5 of every case of stop and searches, particularly amongst the younger generation. In London alone, black males are 28% more likely to be stopped and searched than any other ethnic group.

Then again, demographic reasons offer an explanation for this. The population of EMG’s appears to be younger. In fact, 40% of the black community are under 16, compared to 35% of Pakistanis and only 20% of white people (National Statistics, 2005). But to reinforce my former point, Smith, Gray and Holdaway argue that the police follow old stereotypes of people from EMG’s and target them as potential suspects as a result. Many sociologists are doubtful of this because of the victim’s prejudice, so essentially the police only target these particular groups because they are who the public tend to report.

The term “Canteen Culture” was coined by an ex-police officer named Reyner and is used to describe racism within the police force. He believes that racial prejudice and sexism is bred and nurtured within the police force because they arguably need to adopt these feelings in order to be part of the “rank”. These ideas are morphed into the police system because they tend to work long hours in a stressful work setting, so for many people, negative influences are often hard to ignore.

What the Metropolitan police say is that racism within the police force is a mere reflection of the racism in society as a whole. Macpherson reinforces this idea by saying that the vast majority of police officers are white males, which allows racism because it does not reflect Britain’s multicultural society. Exactly 10% of the police force come from EMG backgrounds. Even Sir Anthony Burden of the South Wales Police agreed with this, ““I would be the first to accept that for 150 years, we have been a white male organisation”.

Not only that but the police tend to target areas with a higher population of people with ethnic minority backgrounds. Yet many sociologists argue against this theory by saying that the police are only hardening the targets and has no link whatsoever with racial bias.

The organisation ‘Crime Concern’ reiterates this idea that black males are much more likely to be thrown into the justice system because of their overrepresentation in risk groups, for instance, poverty, educational failures, mental health and a lack of positive role models. Statistics shows that people who experience poverty and deprivation, tend to be more inclined to commit a crime, respectively. In the same way, if these particular risk groups are tackled correctly, then it is likely that we would see the figures of overrepresentation fall. Merton states that people mainly commit crime because of status frustration, which could be linked to the amount of people from EMG who currently do tend to be a lot poorer than their white counterparts. So essentially, people from EMG are more likely to commit crimes because of the many problems they face in society, such as racism and poverty.

The ‘Race and Criminal Justice System’ states in their article that “black males are five times more likely to be imprisoned than white people”, and further investigations prove that black males and Asians are far more likely to receive immediate custody from the Court: 29% of Asians, 29% of black males and 22% of white males. These statistics should not be as it is if you consider the predominant population of the white community in Britain. It is evidence of the overrepresentation ethnic minorities in the criminal justice system. Then again, black males are statistically more likely to commit more serious crimes, so tougher treatment would seem logical in this sense.

Black criminals are more likely to receive fines and more community service compared to white people (Sharpe, 2005). Furthermore, a black magistrate once noted that black defendants were “more likely to receive harsh remarks, severe sentencing, disregard for personal mitigation, easy findings of guilt irrespective of evidence, most likely to refuse bale, and most likely to receive a sentence” (Bird, 2009). This outlines the idea that EMG are treated unjustly in comparison with white people.

There has been recent research into the probation system, and what was found was that there is a strong element of racial prejudice that is directed towards members of EMG, particularly towards the black community, “There has been a systematic failure to address issues of race and racial discrimination in an adequate but appropriate way” (Travis). Therefore racism is a factor exists, despite efforts for it to not be.

The labelling theory (Howard Becker, Interactionist), means that a person is never deviant until society labels him/her as one. This ties into the idea about the Criminal Justice System because everyone from any social group commit a crime, yet only a specific few are actually labelled as one. Often, people are labelled even if they’ve not committed any crime or act of deviance, and are only labelled because their identity is associated. For instance, an Asian may be called a “terrorist”, or a black person may be called a “drug dealer”. These labels have bad effects because it is likely that these targeted individuals can form a “self-fulfilling prophecy”, which means to live up to the label that has been given to them. Then again, this is not always the case because there has been a trend, though mainly female, who react to the unfair label by rebelling against it, and thus defeating the label. The police, specifically, react to these stereotypes by following them, according to Miller.

The Neo-Marxist Stuart Hall focuses on the labelling theory to explain the overrepresentation of black males in the Justice System, but instead of taking the Interactionist approach, he argues that people from ethnic minority groups use violence and crime as a frustrated response to institutional racism. They turn to racism as a way to survive in society, which could explain overrepresentation and the apparent racism of society as a whole.

The Left Realists contradict the labelling theory by stating that ethnic minority groups tend to commit more crime because of three main reasons: social exclusion, relative deprivation, where they feel rejected from society, and because of a lack of good role models, such as good parents. Therefore the Criminal Justice System is not necessarily to blame for the overrepresentation of ethnic minority groups, but there are other social factors which are (Lea and Young).

Of course, it’s obvious to us that institutional racism is still a problem within the Criminal Justice System after looking at the irrefutable evidence. Additionally, there are other factors that exist that explain the noticeably high statistics that I have mentioned before, such as poverty and academic failure. Yet institutional racism proves to be the overriding issue for many: 58% of black people feel that they’re treated unfairly by the police, compared to 41% of Indians, and 45% of Pakistanis. There’s a clear percentage who believe that they’re being mistreated by the Justice System.

The Criminal Justice System has, nevertheless, evolved to become more efficient in tackling racism in society, as a result, modernisation and efficiency. The police, in particular, have changed their tactics on dealing with racism efficiently and have become considerably more mindful and sensitive of it. Stephen Lawrence’s mother once stated that “The police made mistakes (in the past), but now they’ve learnt their lesson and they’ve not made the same mistake twice”.

———

Cymraeg / Welsh:

Mae awgrym cryf bod grwpiau ethnig, yn bennaf pobl groenddu, yn cael eu trin yn fwy llym gan y system cyfiawnder troseddol. Er enghraifft, mae canran o garcharwyr croenddu yn cyfri fel 13.2%, lle yn y gymdeithas, dim ond 2.8% o’r boblogaeth yn groenddu. Yn debyg, mae canran o garcharwyr Asiaidd yn cyfri fel 7.9%, lle dim ond 5.8% o’r boblogaeth Prydain yn Asiaidd. Mae modd gymharu hyn â phobl wen, gan fod dim ond 73% o garcharwyr ag ethnigrwydd gwyn, ac mae’r boblogaeth Prydain yn cynnwys 88% o bobl wen. Mae hyn yn dangos i ni fod grwpiau lleiafrifol ethnig yn cael eu gorgynrychioli o fewn y system cyfiawnder troseddol.  Ar un llaw, sonnir nifer o gymdeithasegwyr bod hyn yn adlewyrchu’r hiliaeth sefydliadol o fewn y system, ond hefyd nid oes modd anwybyddu’r rhesymau arall sy’n esbonio’r ystadegau.

Mae hiliaeth sefydliadol yn derm sy’n cyfeirio at hiliaeth o fewn system cymdeithasol, megis yr heddlu, “institutional racism is about stereotyping; it is about ignorance… it is about seineg black people as a problem and it is about White pretence” (Grieve a French). Ac am y rhesymau hyn, mae’r heddlu yn fwy tebygol o dargedu pobl groenddu, ac mae mwy ohonynt gael eu “stopio ac archwilio” gan yr heddlu. Ffeindiodd y ‘Youth Justice Board’ (YJB) fod y gor-gynrychiolaeth o ifancwyr o grwpiau ethnig lleiafrifol yn dechrau gyda’r ffigwr amghymesurol o ifancwyr a chafodd eu stopio ac archwilio gan yr heddlu. Rhwng 2003-4, roedd ifancwyr rhwng yr oedrannau deg ac ugain yn cyfri fel 2/5 o bob achos o stopio ac archwilio. Felly gall gor-gynrychiolaeth o bobl groenddu fod yn gysylltiedig ag oedran cyn unrhyw esboniad arall. Yn Llundain yn unig, mae bechgyn croenddu yn 28% yn fwy tebygol o gael eu stopio ac archwilio ganddynt.

Er hyn, gall resymau demograffig esbonio’r patrwm hyn. Mae gan grwpiau ethnig poblogaeth fwy ifanc: mae tua 40% o gymuned y dduon dan 16, a 35% o bobl Bacistanaidd, lle mae dim ond 20% o bob dan 16 allan o bobl wen (Swyddfa am Ystadegau Swyddogol, 2005). Ond i atgyfnerthu ar fy mhwynt blaenorol, mae Smith, Gray a Holdaway yn dadlau fod yr heddlu yn dilyn hen ystrydebau o bobl groenddu, ac yn targedu nhw’n fwy fel canlyniad. Mae rhai cymdeithasegwyr yn amheus o hyn gan ystyried tuedd y dioddefwyr, a gall yr heddlu targedu pobl ddu oherwydd dyna’r grŵp mae’r cyhoedd yn adrodd iddynt.

Mae hiliaeth ymysg yr heddlu yn cwympo o dan derm o’r enw “Canteen Culture” (Reyner), lle mae ymddygiadau hiliol a rhywiaethol yn bodoli o fewn yr heddlu oherwydd maent yn teimlo fel dyle nhw fod yn rhan o’r ranc. Caniateir i’r syniadau yma i bridio o fewn y system heddluol achos yr oriau hir mae’r heddlu yn gorfod gweithio; maent yn treulio amser eithriadol o hir â’i gilydd ac felly’n dylanwadu ar ei gilydd mewn ffordd negatif.

Ond, yn ôl yr Heddlu Metropolinaidd, mae’r hiliaeth sy’n bodoli o fewn yr heddlu yn adlewyrchu’r hiliaeth o fewn y gymdeithas. Mae Macpherson yn ehangu gan ddweud fod canran enfawr o’r boblogaeth o fewn yr heddlu yn wyn, ac maent yn hiliol gan nad yw’r sefydliad yn adlewyrchu cymdeithas amlddiwylliannol. Yn wir, dim ond 10% o’r heddlu yn dod o grwpiau lleiafrifoedd ethnig. Cytunodd Sir Anthony Burden, o’r Heddlu De Cymru, ar yr ystadegau hyn gan ddweud, “I would be the first to accept that for 150 years, we have been a white male organisation”.

Hefyd, mae’r heddlu yn dueddol o dargedu ardaloedd sydd â phoblogaeth uwch o bobl sy’n rhan o leiafrif ethnig. Ond nid yw rai cymdeithasegwyr yn gweld hyn fel ffactor hiliol oherwydd gall yr heddlu gael eu cymhelli i galedu targedu yn unig, a trwy dargedu ardaloedd lle mae poblogaeth uwch o grwpiau lleiafrifoedd ethnig yn mynd i edrych yn hiliol beth bynnag.

Mae’r sefydliad ‘Crime Concern’ yn atgyfnerthu’r syniad bod bechgyn croenddu yn dueddol o gael eu carlamu i yn y system droseddol oherwydd y gor-gynrychiolaeth mewn grwpiau risg, gan gynnwys tlodi, methiannau addysgol, iechyd meddyliol a diffyg rhieni sy’n ddylanwadol mewn ffordd gadarnhaol. Mae pobl sy’n profi tlodi ac amddifadedd yn fwy tebygol o gyflawni troseddau.  Mae tystiolaeth yn dangos fod lleihau’r targedau risg yn lleihau’r canran o droseddwyr sy’n rhan o grŵp lleiafrif ethnig, felly gall daclo’r ffactor hyn lleihau gor-gynrychiolaeth o grwpiau lleiafrifoedd ethnig yn y system cyfiawnder troseddol. Yn ôl Merton, mae pobl yn troseddu oherwydd rhwystredigaeth statws. Yn y cyd-destun yma, mae pobl o grwpiau lleiafrifoedd ethnig yn fwy tebygol o gyflawni trosedd oherwydd yr holl broblemau cymdeithasol maent yn eu hwynebu, megis diffyg addysg, tlodi, a hiliaeth.

Yn ôl adroddiad gan ‘Hil a’r System Cyfiawnder Troseddol’, mae “fechgyn du yn pum gwaith yn fwy tebygol o gael eu carcharu na phobl wen”, ac mae astudiaethau pellach yn dangos fod pobl groenddu ac Asiaidd yn dueddol o dderbyn dalfa ddi-oed gan y system cyfiawnder troseddol: 27% i’r dduon a 29% i bobl Asiaidd, gan gymharu â 22% i bobl wen. Dyle’r canrannau hyn ddim bod yn mor uwch na phobl wen gan fod canran uwch o bobl wen ym Mhrydain. Er hyn, mae astudiaethau’n dangos fod pobl o grwpiau ethnig lleiafrifol yn dueddol o gyflawni troseddau mwy difrifol, felly bu’n rhaid i’r system gyfreithiol eu trin yn fwy llym er gwaethaf eu hiliaeth.

Mae troseddwyr croenddu yn fwy tebygol o dderbyn ffin o arian a fwy o wasanaethu’r gymuned na phobl wen (Sharpe, 2005). Ac yn bellach, sylweddolodd ynad du fod diffynyddion du yn fwy tebygol o dderbyn “sylwadau llym, delfrydau difrifol, diystyru ar gyfer lliniaru personol, canfyddiadau hawdd o euogrwydd heb ystyried y dystiolaeth, ac yn fwy tebygol o fynd i’r carchar” (Bird, 2009). O hyn, mae’n glir fod pobl o grwpiau lleiafrifoedd ethnig yn cael eu trin yn wahanol na phobl wen.

Yn ddiweddar, cynhaliwyd ymchwiliadau i mewn i’r system ‘gwasanaethau prawf’ (probation system), a ffeindiwyd elfen gryf o hiliaeth tuag at grwpiau lleiafrifoedd ethnig, yn bennaf yn erbyn pobl groenddu.“There has been a systematic failure to address issues of race and racial discrimination in an adequate but appropriate way” (Travis). Felly mae hiliaeth yn bodoli er gwaethaf yr holl ymdrechion i’w waredi.

Mae’r theori labelu (gan Howard Becker, rhyngweithwyr), yn golygu nad yw person yn gwyredig nes i’r gymdeithas ei labelu fel un. Mae hyn yn gysylltiedig gyda’r system cyfiawnder troseddol oherwydd gall bawb o bob grŵp cymdeithasol cyflawni trosedd, ond dim ond nifer gyfyngedig yn cael eu labelu’n gwyredig. Mae modd defnyddio’r damcaniaeth hyn fel esiampl, megis mae pob person du yn gwerthu cyffuriau, neu bob person Asiaidd yn derfysgwyr. Mae’r heddlu yn benodol yn ymateb i’r stereoteipiau hyn trwy eu dilyn nhw, yn ôl Miller.

Mae’r Neo Farcswyr Stuart Hall yn ffocysu ar y theori labelu esbonio gor-gynrychiolaeth o bobl ddu yn y system cyfiawnder, ond yn lle, mae’r grwpiau ethnig lleiafrifol yn defnyddio strategaethau troseddol fel ymateb rhwystredig i’r hiliaeth o fewn y gymdeithas, ac nid oherwydd hiliaeth systematig, o reidrwydd. Maent yn troi at drosedd fel ffordd o oroesi yn y gymdeithas.

Mae’r Realwyr y Chwith yn gwrthddweud y theori labelu trwy fynegi fod grwpiau ethnig lleiafrifol yn dueddol o droseddu’n fwy am dri phrif reswm: ymylaeth cymdeithasol, tlodi cymharol, felly’n teimlo’n wahardd o’r gymdeithas, ac isddiwylliannau sydd â dylanwadau gwael sydd wedi gwahanu o normau a gwerthoedd y gymdeithas. Felly nid yw’r system cyfiawnder troseddol yn gatalyst am gor-gynrychiolaeth o grwpiau lleiafrifol o fewn y system (Lea a Young).

Wrth gwrs, mae’n amlwg i ni fod hiliaeth sefydliadol dal yn broblem o fewn y system cyfiawnder troseddol. Bodola cymaint o ystadegau i brofi’r ffaith hyn. Gall ffactorau eraill tu hwnt o hiliaeth esbonio’r rhesymau dros ganran uwch o bobl o grwpiau lleiafrifoedd ethnig sy’n cyflawni troseddau, er enghraifft perthyn i grwpiau risg, megis tlodi a methiannau addysgiadol. Er hyn, mae 58% o bobl groenddu yn teimlo eu bod yn cael eu trin yn annheg gan yr heddlu, gan gymharu â 41% o bobl Indiaid a 45% o bobl Pacistanaidd. Mae canran amlwg o bobl yn credu mai’r system heddlu yn eu trin yn annheg.

Mae’r heddlu wedi ymdrechu, beth bynnag, i wella’r sefyllfa hyn gan ymateb i’r adroddiadau negatif sy’n cael eu cyhoeddi amdanynt. Mae’r heddlu yn newid eu tactegau am sut i ymdrin â’r gymdeithas heb gynnwys y ffactor hiliol fel ymateb i’r holl sylw drwg gan y gymdeithas. Yn ôl mam Stephen Lawrence, pwy fu farw o ymosodiad hiliol, “The police made mistakes (in the past), but now they’ve learnt their lesson and they’ve not made the same mistake twice”. Mae hyn yn awgrym fod y system cyfiawnder troseddol yn datblygu mewn ffordd gadarnhaol, ac am barhau gwella yn y dyfodol.

Asesiad o’r safbwynt bod priodasau yn cyfartal yn y Deyrnas Unedig.

Mae’r gymdeithas wedi moderneiddio llawer dros y blynyddoedd, ac mae nifer o safbwyntiau o blaid ac yn erbyn y ddadl bod priodasau yn gyfartal yn y Deyrnas Unedig.

Gwelodd yr ôl-fodernwyr Giddens bod llawer o ‘ewyllys rhydd’ â phobl, felly cytunir gyda’r cwestiwn oherwydd mae pobl bellach yn rhydd i ddewis a gwneud penderfyniadau yn y gymdeithas, gan gynnwys o fewn briodasau. Yn ôl Young a Willmott, bellach mae’r gymdeithas yn rhoi llawer o bwyslais ar ‘teulu cymesurol’, sydd yn atgyfnerthu at y cysyniad bod priodasau, a theuluoedd yn hafal yn y gymdeithas gyfoes.

Gellir dadlau bod priodasau a pherthnasau ieuengach yn fwy hafal oherwydd y ffordd cafodd eu magu. Mae mwy o ryddid gender ac mae sefydliadau anllywodraethol, megis Stonewall, yn dylanwadu asiantaethau cymdeithasoli fel rhieni ac athrawon i gymdeithasoli plant heb bwyslais ar rolau gender. Mae Mansfield a Collard yn cefnogi’r cysyniad hon, ond hefyd gwelodd bod gwragedd yn dueddol o fod yn siomedig achos y diffyg dwyochredd emosiynol yn ei phriodas, sy’n gwrthbrofi’r syniad bod priodasau yn gyfartal yn y Deyrnas Unedig.

Gwelodd Salie Westwood bod mwy o gyfartaledd mewn priodasau Asiaidd. Er bod menywod Asiaidd fel arfer yn cael eu magu i fod yr ofalwyr, maent yn hyd yn oed yn cymryd rheolaeth dros benderfyniadau economaidd, megis symud tŷ. Yn ogystal mae’r dyn a’r fenyw mewn perthynas Asiaidd yn gwneud y coginio yn y tŷ, allan o draddodiad Asiaidd.

Er hyn, bodola nifer fawr o safbwyntiau sy’n gwrthddweud y cwestiwn. Mae modd dadlau bod ymddygiadau gan rhai ynglŷn â rôl fenyw yn cael effaith. Er enghraifft, yn ôl Rapoport a Rapoport, mae’r teulu yn dueddol o weld y fenyw fel ‘gwragedd a mamau’, tra bod nhw yn dueddol o weld y dyn fel y ‘breadwinner’. Hefyd os oedd dyn yn gwneud gwaith domestig, bydd y dyn yn ‘helpu ei wragedd’, sy’n awgrymu mae gwaith domestig yn swydd i fenywod.

Credir Mckee a Bell bod dynion di-swydd hyd yn oed yn gwneud llai o waith nag oedden nhw pan oedd ganddynt swyddi, ond i wrth-ddweud hyn, mae Wheelock yn sôn am  gysyniad bod diweithdra’r dyn yn arwain at rolau ryw gadarnhaol oherwydd mae gan y dyn mwy o amser rhydd i wneud gwaith domestig.

Cymerodd Morley llawer o sylw tuag at ba eiriau roedd gwr a gwraig yn cysylltu gyda’r tŷ. Daethon nhw at y casgliad bod y gwr fel arfer yn cytuno bod ‘y tŷ yw’r man hamdden’, a chytunodd y gwragedd bod ‘y tŷ yw man gweithio’. Mae hyn yn profi bod gwahanol ragolwg ar sail rôl y tŷ mewn priodas, ac felly rolau priodasau gwahanol ar sail gender yn effaith yn y gymdeithas. Yn ogystal edrychodd Bernard i mewn i ymddygiadau gwr a gwraig tuag at bwy sy’n berchen â beth mewn priodas, gwelodd y safbwynt, ‘ei eiddo ef a’i heiddo hithau’, sydd yn golygu bod y gwr sy’n gyfrifol am y tŷ ac mae’r fenyw yn gyfrifol am bopeth sydd yn y tŷ (megis dillad, bwyd), sydd yn golygu mae gwaith domestig yn swydd y wraig.

Yn ôl ymchwil Betty Stanko, nid yw priodasau yn y Deyrnas Unedig yn hafal oherwydd mae gweithred o drais domestig pob chwe eiliad, sy’n rhoi pwyslais ar anghyfartaledd mewn priodasau cyfoes. Dwedodd Sclater fod perthnasau ansefydlog (‘random outbursts of violence’) yn gatalydd ar gyfer drais domestig.  Yn ôl erthygl gan yr ‘Observer’, mae 40% o bobl sy’n dioddef o drais domestig yn dynion, sy’n dangos y dynion fel y dioddefwyr yn lle. Gall ystadegau trais domestig dod o dan y ffigwr tywyll trosedd oherwydd efallai nid yw dyn yn dymuno cwyno i’r heddlu rhag ofn bod dioddef yn gwneud iddynt edrych yn wan, neu hyd yn oed yn aros mewn perthynas trais domestig yn  y gobaith bod y cam-drin yn mynd i ffwrdd. Yn ogystal mae nifer o fenywod yn dewis beidio mynd i’r heddlu yn y gobaith bod y cam-drin wedi dod i ben, neu efallai yn ofni mynd rhag ofn bod ei bartner yn ymateb yn treisgar. Felly nid yw priodasau a berthnasau yn hafal oherwydd yr holl drais domestig sy’n digwydd yn y cartref.

Mae rhai o’r safbwynt bod rhaniad annheg o bŵer mewn briodasau cyfoes yn y Deyrnas Unedig. Dwedodd Edgell bod penderfyniadau anghyfartal rhwng dyn a menyw priodasol. Hyd yn oed os oedd y dyn yn ddi-swydd, roedd yn dueddol o wneud y penderfyniadau mawr, megis symud tŷ. Mae Delphy yn mynd ati i atgyfnerthu i esbonio’r ‘treuliant gwahaniaethol’, sy’n golygu bod menywod yn dueddol o dderbyn llai o arian na’r gwr, ac felly yn tybio rôl israddol. Yn ei astudiaeth o bedwar-deg pâr gwyn a oedd wedi priod dros pedwar-deg o flynyddoedd, gwelodd Duncombe a Marsden bod menywod yn dueddol o brofi ‘unigrwydd emosiynol’, felly mae hyn yn esbonio bod diffyg cyfathrebu yn arwain at briodasau anhapus ac anghyfartal.

Mae ymchwil Hochschild yn dangos bod menywod yn dueddol o wneud gwaith domestig am dair awr, gan gymharu â ddynion, sy’n gwneud tua un-deg-saith munud o waith. Er hyn, ni ellir anwybyddu’r ffaith bod dynion yn dueddol o wneud y gwaith mwy heriol a cyhyrol, megis garddio neu paentio. Mae Brayfield yn dadlau bod hyd yn oed mewn priodasau gyrfa deuol, roedd gan y menyw y prif cyfrifoldeb gartref, felly mae diffyg rhaniad gwaith llafur yn rhan-gyfrifol am diffyg cydraddoldeb mewn priodasau yn yr oes cyfoes. Y Shifft Drifflyg yn term wnaeth Sylvia Walby defnyddio i esbonio pam nad oedd priodasau yn cydradd yn y cymdeithas. Mae hyn yn golygu bod bellach gan y menyw tair swydd pwysig, sef mynd allan i weithio i ddarparu cefnogaeth ariannol i’r deulu, yr holl gwaith domestig, gan gynnwys coginio a glanhau, a gofalu am iechyd emosiynol y teulu. Mae hyn yn profi bod gor-dibynadwyedd ar fenyw, ac felly yn anghyfartal oherwydd mae’r menyw yn gwneud mwy o waith na’r gwr, fel arfer, yn ôl Walby.

Y cysylltiad rhwng cyrhaeddiad addysgol ac amddifadedd materol ym Mhrydain

Ystyr amddifadedd materol yw mynd heb y pethau materol sydd yn eu angen arnoch, er enghraifft car neu ffon. Gwelom cysylltiad gyda nifer o ffactorau gwael megis addysg, swydd a iechyd gwael, diffyg arian a statws isel. Gwelir cysylltiad glir rhwng tlodi a dosbarth cymdeithasol. Mae A J. Douglas (‘The Home and the School’ ’64) yn atgyfnerthu hyn gan dweud bod ‘Rhwydwaith cyd-gloi o anghydraddoldeb addysgol yn bodoli sy’n gweithredu yn erbyn y dosbarth gweithiol’, gan gynnwys tai ac amgylchedd byw, mynediad i ysgolion cynradd da a digon o gymhelliant a chymorth gartref gan y teulu, ymysg rhesymau eraill. Ychwanegodd Pamela Sammons gan dweud ’social class has a marked effect on a reader’s progress in the primary school’. Felly cytunodd hi a’r ffaith bod cysylltiad rhwng amddifadedd materol a cyrhaeddiad addysg.

Mae teuluoedd o’r dosbarth gweithiol yn fwy tebygol o fyw mewn tlodi a byw mewn tai anfoddhaol. Ynglŷn â iechyd a deiet gwael, mae Marilyn Howard yn cyfeirio at hyn yn penodol oherwydd mae’n rhan gyfrifol dros y cysylltiad rhwng cyrhaeddiad addysgol ac amddifadedd materol achos mae plant o dan amddifadedd materol gyda llai o gymeriant egnïol, fitaminau a mwynau. Mae hyn yn gael dau prif effaith: system imiwnedd gwan sy’n golygu mwy o salwch ac felly llai o bresenoldeb yn yr ysgol a llai o lefelau egni sy’n achosi mwy o broblemau ffocysu, ac felly canlyniadau waeth.

O ran iechyd, mae Richard Wilkinson (‘96) yn dweud bod  plant tlawd yn fwy tebygol o ddioddef o broblemau ymddygiadol ac emosiynol a hefyd mae cyfraddau gorfywiogrwydd ac anhwylderau ymddygiadol yn uwch ymysg y dosbarth gweithiol gan gymharu â ddosbarthiadau eraill. Gall y ddeiet gwael ymysg y dosbarth gweithiol bod oherwydd does dim digon o arian ganddynt i brynu bwydydd iachus, ac yn cael eu gorfodi i prynu bwydydd afiachus fel canlyniad.

Gall gorlenwi o fewn cartrefi gwneud astudio’n anoddach, felly mae’r ansawdd cartrefi ar yr unigolyn yn dwys iawn. Yn ôl Michael Gove, “dyle plant cael ystafell i ei hunain i astudio mewn”. Felly mae’n pwysleisio’r effaith mae gorlenwi ac ansawdd tai gwael yn cael ar y disgybl. Mae cwsg cythryblus gan rannu ystafelloedd/gwelïau â phobl eraill yn cael effaith ar ganolbwyntiad yr unigolyn yn yr ysgol a mewn arholiadau. Nid oes gan blant ifanc digon o wagle i chwarae o gwmpas mewn nifer o gartrefi amddifadedd, felly mae ganddynt mwy o gyfleoedd i ddysgu ac archwilio. Dywedodd Paul Harrison yn ei ymchwil i mewn i’r fwrdeistref Hackney bod cartrefi Hackney yn “nodweddiadol o gynnig llai o deganau a llyfrau, llai o wibdeithiau a gwyliau, prinder lle personol ar gyfer chwarae neu astudio”, felly cefnogwyd y cysyniad bod amddifadedd materol yn effeithio ar addysg myfyrwyr. Gall tâi anfoddhaol cael effaith ar eich iechyd oherwydd tamprwydd, amodau byw anniogel a bwysau seicolegol, sy’n cysylltu gyda fy syniad blaenorol o golli ysgol oherwydd iechyd gwael a diffyg canolbwyntiad yn yr ystafell dosbarth neu mewn arholiadau.

Mae Emily Tanner (2003) yn cyfeirio at gefnogaeth plant gan ddweud nid yw plant o deuluoedd tlawd yn medru fforddio’r adnoddau ar gyfer ysgol e.e. arian ar gyfer tripiau ysgol sy’n defnyddiol ar gyfer profiad eang, llyfrau a cysylltiad i’r we, ac mae hyn yn rhoi bwyslais arnynt fel teulu ac yn achosi straen â’r ddisgybl i colli allan. I ychwanegu, mae Jan Flahety yn dweud bod diffyg offer e.e. gwisg ysgol yn cysylltu â absenoldeb ysgol oherwydd efallai bydd y plant yn colli ysgol yn bwrpasol i osgoi bwlio neu cosb, sy’n egluro’r rheswm dros y gwahaniaeth rhwng canlyniadau TGAU ymhlith teuluoedd cyfalaf materol ac amddifadedd materol.

Yn ôl Smith a Noble (‘Barriers to Learning’ ’95) fel arfer mae plant o ardaloedd tlawd yn mynd i ysgolion tlawd a sy’n dan-perfformio. I atgyfnerthu at y syniad hyn, 90% o leoliadau ysgolion sy’n dan-perfformio yw mewn ardaloedd tlawd. Felly mae’r ardaloedd ble maent yn byw yn cyfyngu plant wrth cael cymorth a chymhelliant wrth astudio. Ynglŷn ag addysg pellach ymhlith y dosbarth gweithiol, mae Reay et al cyfeirio at y ffaith bod myfyrwyr o’r ddosbarth gweithiol yn ceisio am lle mewn prifysgolion mwyaf lleol oherwydd does dim digon o arian ganddynt i mynd yn bell neu efallai maent yn gorfod edrych ar ôl aelod o’r deulu (fel brawd neu chwaer ifanc) felly maent yn byw gartref, felly mae problemau economaidd yn eu cyfyngu nhw.

Mae cysylltiad rhwng cyrhaeddiad addysgol a bwydydd am ddim hefyd. Gwelom yn 2006 roedd 33% o blant a oedd yn derbyn bwydydd am ddim o’r ysgol yn ennill 5 A*-C TGAU gan gymharu â 61% o blant a oedd dim yn derbyn bwydydd am ddim. Ar cyfradd, 60% o ferched gwyn Prydeinig a oedd dim yn derbyn PYaDd (Free School Meals) a 32% o ferched gwyn Prydeinig a oedd yn derbyn PYaDd. Hefyd 42% o fechgyn du Affricanaidd  a oedd dim yn derbyn FSM a 30% o fechgyn du Affricanaidd a oedd yn derbyn PYaDd. Mae hyn yn awgrymu mae plant sy’n derbyn PYaDd yn dueddol o wneud yn waeth na’r rhai sydd dim yn derbyn PYaDd, ac yn cryfhau’r cysylltiad rhwng cyrhaeddiad addysgol ac amddifadedd materol.

Darganfyddwyd Holmes a Croll bod pe bai bechgyn dosbarth gweithiol yn gwneud o leiaf awr o waith cartref byddent yn gwneud yn cystal â bechgyn dosbarth canol mewn addysg. Felly pwysleisiwyd y ffaith bod bechgyn dosbarth gweithiol dim yn astudio’n gyson â’r dosbarth canol ac felly’n cael canlyniadau waeth mewn arholiadau. O ran grwpiau ethnig, gwelom bod lleiafrifoedd ethnig (heblaw a Tsieineaidd ac Indiaidd oherwydd mwy o bwyslais ar llwyddiant addysgol er gwaethaf yr amddifadedd) yn tueddol o gael llai o TGAU ym mhob achos. Gall hyn bod oherwydd mae mwy o deuluoedd lleiafrifoedd ethnig o dan tlodi ac mae llai o bwyslais ar addysg o fewn ei ddiwylliannau.

Mae gan amddifadedd materol effaith ar addysg oherwydd ymddygiadau, normau a gwerthoedd sy’n cyd-fynd â fe. Daw’r cysyniad hyn o  bPaul Willis a oedd yn astudio ymddygiadau dosbarth gweithiol. Yn y 70au astudiwyd yr ymddygiadau ddeuddeg o fechgyn y dosbarth gweithiol ynglŷn ag addysg a’i gymharu â myfyrwyr o deuluoedd cyfalaf materol a cheisio dod o hyd i’r ateb pam mae’r dosbarth yn derbyn swyddi a chyflogau is e.e. glanhau. Daeth i’r casgliad bod bechgyn y dosbarth gweithiol, ‘y Lads’, yn dueddol o flaenoriaethu hwyl oherwydd mae’n cymorth wrth delio â awdurdod a chyflog isel. Yn ôl y ‘Lads’, nid oedd addysg yn feritocrataidd.

Felly i gloi mae cysylltiad chryf rhwng amddifadedd materol a chyrhaeddiad addysgol. Mae rhesymau fel ansawdd tai, diffyg cymhelliant a chymorth ariannol, ymborth ac ymddygiadau gwael i gyd yn gael eu gefnogi gan cymdeithasegwyr fel Smith a Noble, Jan Flahety, Marilyn Howard, Paul Harrison, Michael Gove a Jackson a Marsden.

Asesiad o’r safbwynt bod yna cydraddoldeb mewn rolau rhywedd yn y teulu yn y gymdeithas gyfoes.

Yn sgil y gwelliannau sydd wedi bod ym mywydau dynion a menywod, y gred yw bod perthnasoedd wedi troi yn fwy egalitaraidd. Mae nifer o ddadleuon o blaid ac yn erbyn y safbwynt hon.

Dadl enwog o blaid y safbwynt yw Young a Wilmot (1973). Maent yn credu bod y teulu yn symud mewn cyfeiriad i’r ‘teulu cymesurol’, felly oriau cyfartal o waith domestig ond mathau o waith hollol gwahanol, er enghraifft mae’r fenyw yn coginio ac mae’r ddyn yn garddio. Mae cymesuredd yn disgrifio ‘ymdeimlad o gydbwysedd’ rhwng gŵr a’r gwraig neu’r ddau bartner. I ehangu’n bellach ar y pwynt hyn maent yn honni bod y deulu wedi esblygu a ddatblygu trwy tair gyfnod: teulu cyn-ddiwydiannol, teulu diwydiannol cywir a teulu cymesurol.

Yn y blynyddoedd diwethaf, mae nifer cynyddol o bobl yn deall bod rolau yn gallu bod yn gyfnewid adwy, felly mae mwy o fenywod yn mynd allan i weithio a mae llawer mwy o ddynion nag o’r blaen yn aros gartref i magu’r blant, neu gwneud mwy o waith tŷ. Er mwyn atgyfnerthu hyn gyda tystiolaeth, mae ystadegau’n dangos bod gan saith allan o ddeg o fenywod swydd, ac mae gan hanner o famau sy’n gweithio plant o dan pum oed.

Mae’r Ffeministiaid Rhyddfrydol a Young a Wilmot yn dadlau bod y cynnydd mewn poblogaidd y Ddyn Newydd yn tystiolaeth o blaid y safbwynt. Maent yn credu dyle dynion a menywod bod yn hafal, hefyd maent yn ddilyn rhai o normau ystrydebol menyw megis cymryd llawer o ddiddordeb yn y ffordd rydych yn edrych. Mae cynnydd mewn teuluoedd ‘gyrfa deuol’ yn golygu bod y ddyn a’r menyw yn mynd allan i weithio ac i ennill cyflog, felly mae’r fenyw yn ennill yr un fath o barch â’r dyn, hefyd mae menywod yn mwy annibynnol gan eu bod yn gweithiol ac efo awdurdod.

Mae safonau byw gwell wedi arwain at rolau newidiol, ac fel ganlyniad, cydraddoldeb mewn rolau rywedd. Mae mwy o addysg a dealltwriaeth o hawliau yn golygu bod yna mwy o gyflog neu gwell cyflog i’r fenyw, sy’n effeithio ar ei statws mae bwyta allan hefyd yn gwella safonau byw gan eu bod yn rhoi llai o bwyslais ar rhaniad gwaith domestig, mae llai o fe i wneud. Ynglŷn â genedigaethau hwyrach, mae hyn yn arwain at berthynas cydradd achos yn ôl Ishii-Kuntz (1992), mae’n annog ddynion i wneud mwy o waith dŷ. Mae hyn yn gysylltiedig â’r ffaith bod menywod sydd â gyrfaoedd yn aml yn oedi cyn cael plant er mwyn ffocysu ar ei swyddi.

Mae’r llywodraeth yn gyfeirio at teuluoedd yn penodol, cyflwynwyd y Prif Weinidog Gordon Brown ddeddfau yn 2001: ‘paternity leave’ o leiaf dau wythnos, mwy o arian ar gyfer famolaeth, felly mae’n cynyddu i 26 wythnos o gyflog, ef eu hun yn pwysleisio gwerthoedd y teulu; a budd-daliadau i deuluoedd sydd yn eu hangen. Ar y llaw arall gellir dadlau bod anghydraddoldeb mewn perthnasoedd yn broblem os oes rhaid i’r llywodraeth ymyrryd a thaclo’r sefyllfa.

Er gwaethaf y gwelliannau mae menywod dal yn cael eu gysylltu â gwaith domestig a gofalu am y plant. Felly gellir dadlau bod gormes menywod yn bodoli trwy’r rôl gwaith tŷ. I wrth-ddweud y syniad o deuluoedd gyrfa deuol yn arwain at cydraddoldeb mewn perthnasoedd, mae Ffeministaidd yn dadlau bod ‘Rolau Deuol’ a ‘Shifft Drifflig’ yn golygu bod y menyw yn gorfod gofalu am y plant. Hefyd mae safbwynt Brayfield yw bod menywod dal yn gwneud y mwyafrif o’r waith mewn teuluoedd gyrfa deuol. Yn ôl Rapoport a Rapoport, mae partneriaid a’u blant dal yn ystyried menywod fel y ‘gwragedd a mamau’ o fewn y teulu, ac felly’n uwcholeio’r ffaith bod menywod yn bodoli ergwasanaethu’r teulu. Hefyd mae rhaid ystyried y ffaith bod dynion wastad y ‘helpu eu wragedd’ wrth wneud y waith tŷ, mae hyn yn awgrymu bod y fenyw yw’r prif glanhawyr ac mae gan dyn rôl mwy pwysig, sef ennill cyflog, sy’n atgyfnerthu’r safbwynt bod anghydraddoldeb yn bodoli mewn perthnasoedd.

Mae Patriarchaeth yn golygu cymdeithas sy’n cal ei rheoli gan ddynion, mae llawer o ffeministiaid yn credu bod hyn yn bodoli yn ein cymdeithas. Mae’r ffeminist Ann Oakley yn dweud bod gwaith domestig yn dull gan y gymdeithas patriarchaidd i ecsploetio menywod. Yn ôl David Morley, ‘mae menywod yn gweld y tŷ fel man gweithio, a ddynion fel man hamdden’. Felly mae syniadau gwahanol ar gyfer bwrpas y tŷ yn golygu bod y menyw yn gwneud y mwyafrif o’r waith. I gyd-fynd â’r syniad o amser hamdden, mae Arlie Hochschild (1990) yn dadlau bod menywod sy’n gweithio’n llawn amser yn treulio tair awr y dydd ar gwaith tŷ ac mae’r ddyn yn treulio un-deg-saith munud fel arfer.

O ran pŵer ac awdurdod, yn ôl Stephen Edgell (1980) yn eu astudiaeth o’r enw ‘Middle Class Couples’, mae penderfyniadau rhwng cwplau dal yn anghyfartal, mae’r dynion fel arfer yn gwneud y penderfyniadau pwysig megis symud tŷ. Felly mae’r ddyn yn gwneud y penderfyniadau mawr a phwysig ac mae’r fenyw yn tueddol o wneud penderfyniadau llai ond yn fwy aml. Mae Bernard yn pwysleisio’r ffaith bod anghydraddoldeb o ran bŵer yn bodoli mewn priodas, ‘ei eiddo ef a’i heiddo hithau’, felly mae’r dyn yn berchen â’r tŷ ond mae popeth yn y tŷ yn berchen i’r menyw, felly mae’r menyw yn cyfrifol am edrych ar ôl y tŷ.

Yn ôl y ffeminist Radical Cristine Delphy, mae’r ‘treuliant gwahaniaethol’ yn esbonio’r pŵer sydd gan ddynion. Mae gan fenywod llai o arian personol, felly mae’r dyn yn rheoli faint o arian mae’r fenyw yn cael, sy’n gwrth-ddweud y safbwynt â rhoddwyd. I atgyfnerthu at y safbwynt hyn, mae Jan Pahl yn dadlau yr ‘husbands controlled pooling’, felly mae’r dyn yn ddominyddol iawn. Er bod yr arian yn cael eu rhannu mae’r ddyn yn penderfynu sut i wario fe, yn enwedig os mae’r gwraig yn ddi-swydd.

Mae rhaniad gwaith fesul oriau yn dadl mawr yn erbyn y safbwynt hefyd. Mae ‘Legal and General’ (2013) yn cyflwyno’r tystiolaeth bod y menyw yn cwblhau tua saith-deg-un awr o waith tŷ yr wythnos ac y ddyn yn gwneud o gwmpas 53.5 awr. Felly fesul oriau , mae menyw yn gwneud mwy o waith, sy’n gwrthwyneb i theori Young a Wilmot ac yn dangos anghydraddoldeb. I gwrthbrofi’r teulu egalitaraidd a pherthnasoedd cydradd yn bellach, mae’r menyw yn treulio o gwmpas 13.3 awr yn paratoi bwyd ac mae’r ddyn yn treulio dau awr a hanner. Hefyd mae’r menyw yn treulio o gwmpas pump awr a hanner yn siopa ar gyfer nwyddau y tŷ ac mae’r ddyn yn treulio dau awr a hanner. Ond i gwrthddweud y syniad bod rhaniad gwaith fesul oriau yn hollol annheg, mae’r dyn yn tebygol o wario tair awr yn garddio, lle mae’r fenyw yn treulio dim ond dau awr.

Mae’r Model Chwistrellid Hypodermig yn golygu bod y cyfryngau megis y teledu yn bwydo syniadau a chredoau i eich ymennydd heb chi sylweddoli. Gellir dadlau bod hysbysebion sy’n dangos cynhyrchion glanhau gan amlaf yn dangos menywod sy’n defnyddio’r cynnyrch, felly gall hyn dylanwadu’r gynulleidfa i gredu bod hyn yw’r norm, sy’n profi anghydraddoldeb llwyr. Er bod y ddeddfau y cyn-Prif Weinidog yn ceisio gwella’r sefyllfa, wrth cael babi mae’r cyfnod mamolaeth bant o’r swydd yn llawer iawn yn hirach na’r cyfnod tadolaeth. Felly mae’n annog i’r fenyw i chymryd cyfrifoldeb dros y plant ac y ddyn i mynd allan i weithio i ennill y gyflog. Hefyd mae yna credoau ystrydebol fel, ‘I don’t think it’s mannish for a man to stay at home, I like a man to be a man’, yn bodoli yn y cymdeithas cyfoes, gellir dadlau nid yw cydraddoldeb mewn perthnasau yn bodoli oherwydd mae pobl yn parhau i eisiau ymddygiad hen-ffasiwn i barhau.

Yn ôl Morgan (1994) mae ‘llai o gyfrifoldeb ar y Wladwraeth Les a mwy o bwysau ar yr ofalwyr’, felly gan fod menywod arfer bod yn gyfrifol am yr henoed â’r sâl, maent yn cael eu gorfodi nôl i’r tŷ i ofalu am yr henoed, gan gynnwys ei blant. Mae Sheeran (1993) yn nodi bod gan ddynion mwy o rolau ‘gyfrifoldeb’ yn hytrach na rolau ‘cynnal’ fel gwaith domestig, gan gynnwys y safbwynt bod pobl yn ystyried gwaith y fenyw yn eilradd oherwydd fel arfer y dyn yw’r ‘Breadwinner’, ac yn ennill y rhan fwyaf, neu’r holl arian, sy’n ymharu â’r statws y fenyw oherwydd mae mwy o’r barch yn mynd i’r ddyn sy’n uwcholeio’r anghydraddoldeb.

Mae Graham Allan (1985) yn dadlau yn erbyn bodolaeth perthnasoedd cydradd gan dweud bod menywod sydd mewn perthnasoedd yn o dan anfantais oherwydd y ‘fframwaith cymdeithasol o normau a gwerthoedd sydd yn eu cyfyngu’ felly mae’r ffaith bod dynion yn uwchraddol i fenywod yn hanesyddol a thraddodiadol heb wedi newid llawer, er bod llawer iawn o bobl yn gyflym i gwrthddweud hyn. Felly mae normau a gwerthoedd hen-ffasiwn yn stopio perthnasoedd rhag bod yn gydradd. I ehangu ar y ffactor o osod agenda a phŵer ideolegol, mae Stephen Lukes (1974) yn honni’r ‘second force of power’, mae’r angenion a chredoau yn fwy dylanwadol na rhai’r fenyw. ‘Husbands will usualy set the agenda for marital debate…’, felly, er enghraifft, os yw dull i wella’r prosbectau o yrfa gŵr, bydd hyn yn esiampl ble mae penderfyniadau mawr yn cael ei codi. Felly mae hyn yn atgyfnerthu anghydraddoldeb oherwydd mae llawer iawn o benderfyniadau enfawr n cael ei ystyried i ffitio cyhoeddusrwydd y dyn.

Felly ar y cyfan mae llawer iawn o ddadleuon o blaid ac yn erbyn y safbwynt. Mae cymdeithasegwyr fel Young a Wilmot, Coltrane ac Ishii-Kuntz yn dadlau o blaid cydraddoldeb mewn perthnasoedd ac mae pobl megis Christine Delphy, Ann Oakley, Edgell, Hochschild, Brayfield a Rapoport a Rapoport yn dadlau bod anghydraddoldeb o ran perthnasoedd yn parhau i bodoli yn ein cymdeithas cyfoes am amrywiaeth o resymau megis syniadau traddodiadol dal yn bodoli, neu normau a gwerthoedd dal yn gweld menywod yn israddol i dynion.