On The Ground with The Good Earth

29037872976_043a39f6bb_b.jpg

My name is Shannon and I am currently an ‘on the ground promoter’ working on Motherlode’s The Good Earth. That means that I am helping to spread the word to as many people as possible about this show which tours Wales in September.

Motherlode’s tagline is Tireless New Theatre, Made in Wales.  I saw the last run of rehearsals for ‘The Good Earth’ at Park & Dare Theatre in Treorchy last week. I feel extremely lucky to be working to engage people in the Cardiff area and to have got the chance to watch the performance just before it went on tour to New York. I’m delighted to help spread the word about this production; the themes that it touches on evokes awareness on what has affected Wales as a country in the past and its reaction to moments of hardship. It is an important message of strength and unity, especially during a time when we seem to be so divided.

The Good Earth’ echoes concerns over the threat to the Welsh identity and community with its close relation to the Aberfan and Tryweryn tragedies. The play made me feel nostalgic about situations I’ve never personally experienced, and empathetic for the characters’ cause to maintain the integrity of their way of life. It reminded me of Wales’s role in modern Britain, and how drastically that has developed over the years. It was the backlash against apathetic and unjust authorities that helped to fuel the surge of Welsh nationalism that we see today.

The singing, though not appearing to be its fundamental feature, significantly intensified the mood of the play. It had a meditative effect. Kudos to the actors for managing to convey the emotions of deeply relevant issues in many Welsh communities. I am so excited to see the show alongside a Welsh audience when it returns from NYC.

Further information on The Good Earth 2016

Advertisements

The Interactionist labelling theory/Y damcaniaeth labelu Rhyngweithiol (En/Cy)

English version/fersiwn Saesneg:

The labelling theory belongs to the Interactionists. They believe that nobody is naturally deviant (an idea that conflicts with the New Right), but become deviant when labelled as such, and whatever label this may be has a profound influence on the individual’s actions. Interactionists focus on the individual’s response to their label(s); this is what distinguishes them from other social theorists, such as the Functionalists, who tend to focus their attention on what leads the individual to deviance in the first place.

Lemert developed the labelling theory. The argued that deviance could be split into two separate groups – primary and secondary. The former is referenced to deviance which does not gain the attention of the public, and therefore does not receive a label. The latter, on the other hand, means actions which does receive a label from society, similarly, Howard Becker puts forth the notion that the term deviance does not actually exist, “Deviant behaviour is behaviour that people so label”, and, “an act only becomes deviant when people define it as such”. He therefore implies that an action has to be labelled as deviant for it to actually become one, because the term itself is socially constructed.

As it is socially constructed, the environment surrounding the situation, including where, when and for which reasons it has occurred, decide if the action is deviant. Often times, the proses of stigmatisation will occur if something is considered deviant, and the action itself will be thereby associated with a bad label. Sometimes the label works like the ‘master status’, which takes over every other label. Examples of this include thieves, prostitutes and homosexuals (this is considered deviant in many cultures).  All the negative connotations of that label are usually thrusted onto the individual. The Interactionist Jock Young supports Becker’s work through his research into Hippy culture. Smoking weed was not considered to be a priority for these groups, until the negative attention from the public and the police.

According to Cooley and his “looking glass self” theory, people tend to see themselves how other people perceive and react to them. The label works as a self-fulfilling prophecy to control people; often, they will start to act to live up to the label, and thus starting a ‘deviant career’, meaning that certain individuals will start to revolve their lives around deviance and/or crime. The activity, therefore, will turn into a social role.

The Sociologist Stan Cohen pointed out in his ‘moral panic’ thesis on the subject of the labelling theory, that subcultures are the most exposed to this process. To start, Cohen suggested that the public would take notice of an activity taking place. An example would be, according to his study, the Mods and Rockers of 1960’s England. As a result of this, agencies of formal and informal control would react to it. The media often amplifies deviance and exaggerates a particular event to make the story more newsworthy, and thus selling more newspapers and generating more profit, although this has negative effects on society. Members of society would start to be wary of specific symbols and icons, and view them as troublemakers. Then, they would overstate the situation by expecting more trouble, and thereby redefining the issue by creating moral panic as a reaction to deviance. Additionally, this may necessitate police officers to target specific groups, meaning that the labelling theory would rotate once again.

To reiterate, the labelling theory plays a significant role within society if we take into account its effect on individuals. Labels may have a positive and negative effect on individuals, and is completely dependent on the situation, or even if the action is labelled by society in the first place.

Welsh version/fersiwn Cymraeg:

Mae’r theori labelu yn perthyn i’r Rhyngweithwyr. Credon nhw fod neb yn wyrdroëdig yn naturiol, ond yn wydredig o dan label, a’r label sy’n ddylanwad mawr ar ymddygiad unigolyn (mae hyn yn gwrthddweud credoau’r Dde Newydd). Mae’r Rhyngweithwyr yn ffocysu ar ymateb yr unigolyn i’r label, ac i’r gwrthwyneb, lle mae’r Swyddogaethwyr yn ffocysu ar beth sy’n arwain at yr unigolyn i fod yn wydredig yn y lle cyntaf.

Datblygwyd y syniad o label gan Lemert. Mae gwyredd yn rhannu i ddau grŵp gwahanol, sef gwyredd cynradd ac eilradd. Mae gwyredd cynradd yn cyfeirio at wyredd nad sy’n derbyn sylw’r cyhoedd ac felly nid oes ganddo label. Mae gwyredd eilradd, ar y llaw arall, yn golygu gweithred sy’n derbyn label gan y gymdeithas. Yn debyg, soniodd Howard Becker nad yw’r term gwyredd yn bodoli, “Deviant behaviour is behaviour that people so label”, ac, “an act only becomes deviant when people define it as such”. Awgrymir felly, rhaid i weithred cael ei enwi’n gwyredd er mwyn iddo fod yn wyredd, gan fod y term ei hun yn enghraifft o luniad cymdeithasol.

Gan ei fod yn lluniad cymdeithasol, mae’r amgylchiadau o gwmpas y sefyllfa, megis ble, pryd, ac am ba resymau, yn penderfynu os yw gweithred yn gwyredig. Yn aml bydd y proses o stigmateiddio yn digwydd os caiff rhywbeth ei labelu’n gwyredig, a chysylltwyd y weithred â label gwael. Weithiau bydd y label yn gweithio fel “Statws Meistr” ac yn cymryd dros bob label arall, megis lleidr, person hoyw, person ag iselder a llofruddwr. Cysylltwyd yr holl dermau negyddol sy’n perthyn i’r label i’r unigolyn. Mae’r Rhyngweithwyr Jock Young yn atgyfnerthu gwaith Becker trwy eu astudiaeth o ‘Hippies’ pwy oedd yn ysmygu cyffuriau. Nid oedd y gweithgaredd hyn yn arwyddocâd iddynt nes i’r cyfryngau a’r heddlu targedu nhw.

Yn ôl Cooley, yn ei ddamcaniaeth “through the looking-glass self”, mae pobl yn gweld eu hunain yn y ffordd mae pobl eraill yn ymateb iddynt. Mae’r label yn gweithio fel proffwydoliaeth hunan gyflawni i reoli’r unigolyn – byddent yn ddechrau ymddwyn fel y label, fel arfer, a dechrau gyrfa gwyredig, sy’n golygu bydd pobl yn ddechrau byw eu bywydau yn uniongyrchol i droseddu. Bydd y gweithgaredd, felly, yn troi i mewn i rôl gymdeithasol.

Sonnir Stanley Cohen yn ei damcaniaeth o banig moesol ynglŷn â’r theori label, yn bennaf ymysg isddiwylliannau. I ddechrau, bu’r cyhoedd yn cymryd sylw o’r gweithgaredd, ac esiampl o hyn yw’r Mods a Rockers y chwedegau. Fel canlyniad o hyn, bydder asiantaethau yn ymateb i’r gweithgaredd, megis y cyfryngau. Bydd y cyhoedd yn aml yn helaethu gwyredd i werthu papurau, sydd yn creu ganlyniadau gwael ar y gymdeithas. Bydd y gymdeithas yn gweld symbolau penodol fel eiconau o achoswyr trwbl. Yna, byddent yn gorliwio’r sefyllfa ac yn rhagweld mwy o drwbl, a chrëwyd panig moesol fel ymateb i’r gwyredd, sy’n ailddiffinio’r broblem. Hefyd, efallai bydd hyn yn achosi i’r heddlu i orymateb a thargedu grwpiau penodol o bobl, a bydd y theori label yn cylchdroi eto.

I grynhoi, mae’r theori labelu yn chwarae rôl hanfodol o fewn y gymdeithas, gan ystyried ei ddylanwad ar yr unigolyn. Gall y label effeithio person yn negyddol ac mewn ffordd cadarnhaol, sy’n hollol ddibynnol ar y sefyllfa, neu hyd yn oed os yw’r gweithred yn cael ei labelu gan y gymdeithas yn y lle cyntaf.

Dau faes yn y Deyrnas Unedig gyfoes lle mae tystiolaeth o anghydraddoldeb ethnig

Un maes yn y Deyrnas Unedig gyfoes lle mae tystiolaeth o anghydraddoldeb ethnig yw ym maes trosedd. Yn ôl yr adroddiad Ystadegau Swyddogol (2012/3) mae pobl o GLlE (grwpiau lleiafrifoedd ethnig) yn fwy tebygol o ddioddef o drosedd na phobl wen. Mae’r canran o bobl sy’n marw o lofruddio wedi gostwng (ac yn ei barhau). Er hyn, cododd y nifer o ddioddefwyr yn 2006/7, ond wedi gostwng eto rhwng 2009/12. Darganfyddiad gan y Comisiwn i Hawliau Dynol a Chydraddoldeb yw bod ifancwyr GLIE yn chwe gwaith yn fwy tebygol o gael eu ‘stopio ac archwilio’ gan yr heddlu na phobl wen. ‘Sunday Times’ – o fewn y deg mlynedd diwethaf, mae tua chwe chant o blant o GLIE dan deg mlwydd oed wedi cael eu stopio ac archwilio, fel arfer dan yr amheuaeth yr ydynt yn dal cyffuriau.

Ond mae Waddington yn gwrthddweud y syniad bod hwn yn fater o hiliaeth, ond yn lle mater o leoliad. Mae gorgynrychiolaeth o bobl GLIE mewn ardaloedd tlawd, er enghraifft, Hackney, ac mae’r heddlu yn targedu ardaloedd sy’n profi i fod yn llawer o risg.

Soniodd ‘y Guardian’, mae 40% o bob person yn y carchar yn dod o GLIE. Mae hyn yn fwy o gorgynrychiolaeth nag sydd yn America. Yn y 70au, roedd llawer yn stereoteipio bechgyn croenddu fel y prif rai sy’n gyfrifol am fygio er mwyn cymryd y ffocws y cyhoedd oddi wrth y problemau gwirioneddol. Roeddent yn cael eu defnyddio fel Bwch Dihangol y gymdeithas i gysgodi problemau megis diweithdra.

Daeth yr adroddiad Macpherson i’r casgliad bod yr heddlu yn esiampl o hiliaeth sefydliadol. Hyd yn oed y Comisiynwyr Uwch, Bernard Hogan-Howe, yr heddlu o’r farn mai hiliaeth sefydliadol yn broblem o fewn yr heddlu,  “If other people think we are institutionally racist, then we are ”. Ond mynegodd bod yr hiliaeth sy’n bodoli yn yr heddlu yn wrthrych i’r hiliaeth sydd yn y gymdeithas ehangach. Mae Baroness Young yn ffocysu ar bobl Asiaidd fel dioddefwyr hiliol o fewn yr heddlu. Mynegodd bod llai nag 1% o droseddau yn cael ei gyflawni gan Fwslimiaid yn y Deyrnas Unedig, ond er hyn, maent yn dal yn wynebu hiliaeth yn y gymdeithas, pwy sydd yn eu gweld fel “derfysgwyr”.

Maes arall yn y Deyrnas Unedig gyfoes lle mae tystiolaeth o anghydraddoldebau ethnig yw ym maes addysg. Yn ôl y ‘Sefydliad Joseph Rowntree’, y risg o dlodi yn uwch i bobl o Bacistan, Affrica a Bangladesh. Hefyd, mae cyfradd teuluoedd un rhiant yn uwch ymhlith pobl Afro-Caribiaidd (57%), lle mae’r gyfradd o 23% ymysg pobl wen Brydeinig. O ran amddifadedd diwylliannol, sy’n chwarae rhan enfawr mewn addysg plant, mae 83% o rieni o Bangladesh heb gymwysterau, gan gymharu gydag 14% o rieni gwyn Prydeinig. Mae plant o grwpiau lleiafrifol ethnig yn fel arfer yn siarad iaith wahanol i Saesneg yn cael ei siarad gartref. Gall hyn rhoi anfantais fawr arnynt hefyd yn yr ysgol. Credodd Ball bod rhieni o grwpiau lleiafrifol ethnig yn methu cael eu plant i mewn i ysgolion gwell oherwydd, i ychwanegu, yn ôl Bernstein, côd iaith eang gan athrawon a rhieni dosbarth canol. Felly mae gan blant dosbarth canol gwyn mwy o fantais.

Cyflwynodd yr adroddiad ESTYN (1993-1994) adroddiad a oedd wedi uwcholeio’r ffaith bod disgyblion ag ethnigrwydd Affro-Caribi yn ddwywaith yn fwy tebygol o gael eu gwahardd o’r ysgol na ddisgyblion gwyn ac Asiaidd. Ffeindiodd Cole bod llyfrau hanes a daearyddiaeth yn annog credoau hiliol ac imperialaidd. Mae Wright yn atgyfnerthu credoau Cole. Cymerodd sylw ar ddau lyfr daearyddol yr 80au. Felly mae modd ddadlau bod hiliaeth sefydliadol ym maes addysg yn ogystal. Cytunodd Sewell gan ddweud bod llawer iawn o ddisgyblion o grwpiau lleiafrifoedd ethnig yn gweld addysg mewn olau cadarnhaol, ond nid y system addysgol, felly nid yw eu hagweddau am eu hastudiaethau sy’n gadael iddynt i lawr, ond yr ysgolion yn benodol.

Mae’r cwricwlwm yn ogystal yn ethnocentrig yn ôl llawer o gymdeithasegwyr. Hynny yw, dim ond ieithoedd Ewropeaidd sy’n cael eu dysgu. Gall hyn rhoi rhai plant o grwpiau lleiafrifol ethnig anfantais.

Soniodd Gillborn bod athrawon yn trin disgyblion o grwpiau lleiafrifol ethnig yn wahanol oherwydd y stereoteipiau negyddol. Ffeindiodd Mac an Ghail tystiolaeth o stereoteipiau diwylliannol yn yr ysgol ar ochr yr athrawon. Hefyd y dywedir bod athrawon yn annog merched Affro-Caribi i wneud pynciau galwedigaethol yn hytrach na rhai academaidd. Cefnogodd Wright y syniad hwn i raddau trwy ddweud er bod athrawon yn credu’n gryf mewn gwaredu hiliaeth, ond mae gan lawer ohonynt hiliaeth fewnol, ac yn gweithredu stereoteipiau, megis y cred bod merched Asiaidd yn dawel iawn yn y dosbarth.

Gwerthusiad ar y safbwynt bod pob anghydraddoldeb yn anghydraddoldeb dosbarth

Mae nifer o anghydraddoldebau yn bodoli yn y gymdeithas. Mae’r Marcswyr yn cefnogi’r syniad bod gwraidd pob anghydraddoldeb yw anghydraddoldeb dosbarth. Mae hyn yn seiliedig ar y theori gwrthdaro, a chredon nhw fod y ‘Bourgeoisie’ (sef y dosbarth rheoli) yn defnyddio’r system gyfalafol i ecsploetio’r ‘Proletariat’ (y dosbarth gweithiol). Mae’r dosbarth rheoli yn mwynhau eu safle economaidd pwerus a’r rheolaeth sydd ganddynt dros y gweithwyr, felly maent yn eu gormesu nhw er mwyn sicrhau bod y sefyllfa yn parhau. Mae ganddynt ddylanwad ar ddiwylliant ac ar fywyd pob dydd oherwydd mae rheolaeth y dosbarth llywodraethol ar yr isadeiledd yw sail ei rheolaeth ar yr aradeiledd, megis y cyfryngau, ysgolion a gwasanaethau cyhoeddus. Yr aradeiledd sy’n gyfrifol dros atgyfnerthu’r anghydraddoldebau trwy gymdeithasoli cynradd ac eilradd, yn ôl y Marcswyr.

Nid yw’r dosbarth gweithiol yn ymateb i hyn oherwydd maent yn rhan o “ymwybyddiaeth ffug”. Hynny yw, maent yn ymwybodol o’r sefyllfa wirioneddol wrth feddwl bod y gymdeithas yn feritocrataidd. Dywedodd Althusser bod ysgolion yw “y peiriannau mawr sy’n creu mythau”, ac un o rheiny yw bod y gymdeithas yn feritocrataidd. Yr “offer ideolegol y wladwriaeth”, felly’r aradeiledd sy’n rheoli syniadau, er enghraifft y cyfryngau, yw’r peth sy’n creu’r gred hon.

Un maes lle mae yna dystiolaeth o anghydraddoldeb ar sail dosbarth yw ym maes addysg. Yn ôl yr Adran Addysg a Sgiliau, mae yna gysylltiad rhwng dosbarth cymdeithasol a chyrhaeddiad addysgol. Yn 2005, er enghraifft, llwyddodd 76% o blant o gefndiroedd proffesiynol uwch i gael 5 neu ragor TGAU A* i C, o’i gymharu â dim ond 32% o gefndiroedd gweithwyr cyffredin. Er gwaethaf y ffaith bod cyraeddiadau pob plentyn wedi gwella mae’r bwlch yn parhau i dyfu ac mae’r anghydraddoldebau dosbarth cymdeithasol hyn o ran cyrhaeddiad addysgol yn fwy amlwg nag erioed. Mae’r ystadegau hyn yn atgyfnerthu’r cysylltiad clir rhwng cyfalaf diwylliannol a chyrhaeddiad academaidd.

Yn ôl Bowles a Gintis, mae plant, yn bennaf y rhai o gefndiroedd tlawd, yn dysgu sut i ufuddhau i’r system annheg ac i dderbyn y ffaith eu bod yn ddi-rym. Honnir y mae ysgolion yn atgyfnerthu anghydraddoldeb trwy annog plant i aros yn eu dosbarthiadau cymdeithasol, megis annog plant dosbarth gweithiol i gael swydd gyffredin, ac yn yr un modd, annog plant o ddosbarth canol i gael swydd broffesiynol, megis ym musnes. Astudiodd Paul Willis yn ei astudiaeth “Lads ac Ear’oles” agweddau a chyfleoedd gwahanol ymysg dosbarthiadau cymdeithasol. Edrychodd Willis ar fechgyn ysgol uwchradd yn y 70au, gan gymryd sylw’n benodol ar fechgyn o ddosbarth gweithiol. Daeth i’r casgliad mae plant o gefndiroedd llai cyfoethog yn fwy tueddol o gael agweddau gwael am addysg ac yn fwy tebygol o chwarae cwmpas yn yr ystafell dosbarth. Yn y pendraw, bydd ganddynt llai o lwyddiannau addysgol ac yn fwy tueddol o dderbyn swyddi o statws isel. Maes arall lle mae tystiolaeth o anghydraddoldeb ar sail dosbarth yw ym maes iechyd. Yn ôl y ‘World Health Organisation’, mae dynion yn yr ardaloedd mwyaf difreintiedig yn dueddol o fyw tua naw blwyddyn yn llai na dynion yn yr ardaloedd mwyaf gyfoethog. Yn yr un modd, mae gan fenywod yn yr ardaloedd tlotaf disgwyliad oes o tua 7 mlynedd yn llai na menywod yn yr ardaloedd mwyaf cyfoethog.

Mae’r dosbarth gweithiol yn fwy tebygol o gael ymborth gwael, a gall hyn arwain at ordewdra, neu unrhyw anhwylderau bwyta eraill. Mewn rhai sefyllfaoedd, gall hyn arwain at fwlio yn yr ysgol, ac felly byddent yn cymryd llai o sylw tuag at eu pynciau academaidd. Problemau iechyd hefyd yn gallu gwaethygu iselder, ac mae hyn yn arwain at yr un casgliadau. Mae Wilkinson yn cefnogi’r cysylltiad hyn trwy honni bod perthynas sy’n gallu cael ei mesur rhwng iechyd gwael ac incwm. Yn ôl yr Arolwg Cartrefi Cyffredinol 1999, mae 32% o aelodau’r cartrefi heb waith yn dweud bod afiechydon cronig arnyn nhw, gan gymharu â 12.5% o’r rhai mewn cartrefi â gwaith. Mae pobl dosbarth gweithiol efallai’n methu fforddio presgripsiynau i sicrhau iechyd da. Y rwyf yn ystyried y ffaith bod hon yn berthnasol i Loegr yn unig. Mae gan Gymru, Iwerddon ac yr Alban cyfreithiau gwahanol. Mae rhai o’r farn mai iechyd preifat yn cynnig triniaeth well, ac os yr ydym yn ystyried hyn, mae hyn yn rhoi pobl dosbarth gweithiol anfantais oherwydd nid oes ganddynt yr un mynediad at iechyd fel y dosbarthiadau cymdeithasol mwy cyfoethog.

Yn ôl adroddiad gan ‘King’s Fund ThinkTank’, mae’r rhai sydd heb/llai o gymwysterau (sy’n fwy tueddol o ddod o’r dosbarth gweithiol) yn fwy tebygol o ysmygu, yfed a chael problemau iechyd. Mae modd dadlau bod hyn oherwydd mae gan y dosbarth gweithiol llai o arian i fedru fforddio prynu bwydydd iachus, ac yn lle yn gorfod prynu bwydydd sy’n llawn siwgr. Yn ogystal mae ganddynt llai o fynediad at wybodaeth a dealltwriaeth am fwydydd afiachus, felly mae diffyg ymwybyddiaeth yn gallu chwarae rhan enfawr ynddo fe.

Gall anghydraddoldebau dosbarth esbonio diffyg cyrhaeddiad nifer o leiafrifoedd ethnig o fewn y system addysg a’r gymdeithas ehangach. Mae canran anghyfartal o garcharwyr o grwpiau lleiafrifoedd ethnig ac mae nifer ohonynt hefyd yn dioddef o amddifadedd materol a diwylliannol. Mae tua 49% o’r holl garcharwyr gydag ethnigrwydd croenddu (yn ôl ‘Prison Reform Trust’), ac mae 57% o deuluoedd Affro-Caribi yn un rhiant, gan gymharu gyda 23% o bobl wen. Yn gyffredinol, mae plant o grwpiau lleiafrifol ethnig yn dueddol o wneud yn waeth yn yr ysgol, ac mae nifer fawr ohonynt yn derbyn prydau ysgol am ddim (PYADd). Mae 38% o blant Pacistani yn derbyn PYADd, a 58% o blant Bangladeshi, 26% o fyfyrwyr Affro-Caribi, a 41% o ddisgyblion Affricanaidd ddu. Yn y byd gwaith, gwelir mai y pobl Affro-Carribi sy’n profi’r cyn lleied o symudiad cymdeithasol ac sydd fel arfer yn ddi-waith. Gall hyn esbonio’r lefelau trosedd (yn ôl y theori straen Merton, lle mae pobl yn troseddu oherwydd rhwystredigaeth statws), a hefyd maent yn cael eu gorfodi i droi at drosedd er mwyn goroesi. Felly, mae lleiafrifoedd ethnig yn gwneud yn waeth yn yr ysgol oherwydd eu bod yn fwy tebygol o ddod o’r dosbarth gweithiol. Hefyd maent yn fwy tebygol o droi at drosedd am yr un rhesymau.

Mae’r Ffeministiaid Marcsaidd, gall anghydraddoldeb dosbarth hefyd bod yn gysylltiedig ag anghydraddoldebau rhywedd. Credon nhw fod menywod yn israddol o fewn y system gyfalafol, ac yn ôl  Margaret Benston, rôl menywod o fewn y system gyfalafol yw gwneud gwaith llafur domestig am ddim a magu’r gweithwyr y dyfodol. I fynd ymhellach, mae nifer yn credu bod rôl menywod yn y byd gwaith yw bod y “gweithwyr llafur wrth gefn”. Roedd yr Ail Ryfel Byd (rhwng 1939-1945) yn dystiolaeth dda o hyn oherwydd cymerodd menywod swyddi’r dynion tra eu bod nhw’n brwydro yn y rhyfel. Ond er hyn, gellir dadlau bod y gymdeithas wedi datblygu a moderneiddio ers y pryd hynny, ac felly mae’n anodd iawn i gymharu’r ddwy sefyllfa. Yn ogystal, yn ôl Ffeministiaid Marcsaidd, mae menywod yn wynebu’r “nenfwd gwydr”, sydd yn eu hatal rhag cyrraedd y swyddi top, ac mewn cyfnodau economaidd gwael, mae’n haws cael gwared ar fenywod na ddynion. Felly mae modd gweld y cysylltiad clir rhwng anghydraddoldeb rhywedd ac anghydraddoldeb dosbarth.

Mae syniadau Weberaidd (sef credoau sy’n seiliedig ar ymchwil Max Weber) yn cytuno i raddau gyda syniadau Marcsaidd, ond yn anghytuno yn gyffredinol. Credon nhw fod pedwar dosbarth cymdeithasol: ‘y Breintiedig’ – y rhai ar dop y gymdeithas, ‘y Peti Bourgeoisie’ – y rheolwyr a gweithwyr hunangyflogedig, ‘y gweithwyr Coler Wen’ – y dosbarth canol is ac  ‘y gweithwyr Llaw” – y dosbarth gweithiol. Rhoddon nhw ystyriaeth ar ddosbarth cymdeithasol, ond hefyd maent yn pwysleisio statws a phlaid hefyd. I Weber, mae pob ffactor yn ar wahân, ac i Marx, gyfystyr yw dosbarth cymdeithasol, statws a phlaid. Mae statws yn cyfeirio at safle a pharch sydd gan unigolyn yn y gymdeithas, ac mae plaid yn golygu aelodaeth yr unigolyn at y gymdeithas ffurfiol ac anffurfiol.

Mae syniadau Weberaidd yn galluogi ni i ddeall mwy am yr anghydraddoldebau ethnig a rhywedd sydd o fewn y gymdeithas a bod y rhain yn bodoli am resymau nad sy’n gysylltiedig ag anghydraddoldebau dosbarth yn unig, ond yn lle maent yn enghreifftiau o anghydraddoldebau statws.

Mae damcaniaethau Weberaidd yn esbonio bod pŵer a statws yn nwylo’r grŵp ethnig mwyaf, ac felly’, mae’n anodd i bobl o grwpiau lleiafrifoedd ethnig i gystadlu. Dyma’r rheswm pam mae’r mwyafrif o grwpiau lleiafrifoedd ethnig yn cael eu cysylltu â chyflog isel, amodau byw isel ac ardaloedd difreintiedig. Mae 70% o blant ag ethnigrwydd Bangladeshi yn dlawd yn swyddogol (‘Poverty.org’), 60% i bobl o Bacistan, 50% i Affricanwyr Du, 30% o bobl o India ac Affro-Caribi a 20% o bobl wen. Hyd yn oed pan mae pobl o grwpiau lleiafrifoedd ethnig yn gwneud yr un swyddi â phobl wen, nid ydynt yn derbyn yr un statws â hwy. Mae hyn oherwydd eu bod yn wynebu rhagfarn a gwahaniaethu gan weithwyr gwyn am eu bod yn gweld lleiafrifoedd ethnig fel bygythiad i’w swyddi. Yn sgil hyn, mae lleiafrifoedd ethnig yn dioddef o anghydraddoldeb statws yn ogystal ag anghydraddoldeb dosbarth.

Mae’r ‘theori Farchnad Llafur Deuol’  (syniad Weberaidd gan Barron a Norris) yn rhannu i ddwy sect wahanol: y Farchnad Llafur Cynradd ac Eilradd. Y naill yn cynnwys swyddi sefydlog a broffesiynol, megis cyfreithwyr a doctoriaid. Mae angen i chi cael y sgiliau a phrofion cywir er mwyn derbyn y swyddi yma a gwelir mai mwyafrif o weithwyr y Farchnad Llafur Cynradd yw dynion wen. Y llall, ar y llaw arall, yn wrthwyneb i Gynradd. Mae’n cynnwys swyddi lle nad oes angen sgiliau penodol ac mae’r gwaith yn fwy galwedigaethol. Esiamplau o hyn yw gweithwyr siop neu weithwyr y ffatri. Nid oes llawer o symudoledd cymdeithasol o fewn y swyddi yma ac mae canran anghyfartal o weithwyr yn naill ai benywaidd, neu’n dod o grwpiau lleiafrifoedd ethnig. Yn ôl Barron a Norris, er bod dynion yn cael eu cyflogi yn y ddau sector, mae mwyafrif ohonynt yn y Farchnad Llafur Cynradd, ac mae menywod yn y sector arall. Mae llawer o esboniadau am hyn sy’n cefnogi ei gilydd: mae menywod yn fwy tebygol o weithio’n fwy am lai o arian; menywod yn llai tebygol o ymrwymo eu hunain i swyddi, oherwydd er enghraifft maent yn magu plant neu wedi priodi; maent yn fwy tebygol o fod yn llai trefnus. Felly, dadleuir gan Barron a Norris bod anghydraddoldeb statws sydd ar fai.

Dynesiad arall Weberaidd yw Rex a Thompson, pwy sy’n dweud bod lleiafrifoedd ethnig yn dioddef o anghydraddoldebau dosbarth a statws a bod hyn yn arwain at dlodi sy’n cael ei gwaethygu gan hiliaeth. Yn Llundain yn unig, mae person croenddu yn 28 waith yn fwy tebygol o gael ei ‘stopio ac archwilio’ gan yr heddlu na phobl wen. Yn ogystal, mae’r heddlu yn targedu pobl du oherwydd “canteen culture” (term a chrëir gan Reiner i gyfeirio at gredoau a rhagfarnau hiliol a rhywiaethol yn bodoli yn y system heddlu). Mae hyn yn arwain at ymlediad pellach o ynysiaeth a rhwystredigaeth ymysg pobl du. Credon nhw fod yr is-ddosbarth du yn datblygu gan bobl sy’n dioddef ynysiaeth a rhwystredigaeth o fewn y gymdeithas.

Yn ôl credoau Weberaidd, mae modd cysylltu anghydraddoldebau gender ac anghydraddoldebau statws. O ran gwahaniaethau o ran tâl, ar gyfartaledd mae menywod yn ennill 40% llai na dynion. Gall hyn fod oherwydd mae menywod yn dueddol o weithio yn y Farchnad Llafur Eilradd. Yn ogystal mae menywod yn tueddu gweithio yn y sector cyhoeddus, megis fel athrawon, lle mae’r tâl yn sylweddol yn is na thâl yn y sector preifat, er enghraifft ym myd busnes. Yn ogystal mae gan fenywod statws gwahanol o fewn y byd gwaith. Yn ôl ‘Boundless’, mae menywod yn llawer mwy tebygol o brofi aflonyddiad rhywiol o fewn y gweithle. Trwy hyn, gwelwn nad gwraidd pob anghydraddoldeb yw anghydraddoldeb dosbarth yn ôl credoau Weberaidd, ond mae’n chwarae rhan ynddo fe.

Mae Ffeministiaid yn dueddol o anghytuno gyda syniadau Marcsaidd. Cred y Ffeministwyr Radical yw bod y gymdeithas yn batriarchaidd ac yn cael ei rhannu i ddau: rhwng dynion a menywod. Credon nhw bod trais domestig yn adlewyrchu pŵer dynion. Mae tua 1.4 miliwn o fenywod yn flynyddol yn dioddef o drais domestig (‘y Guardian’). Yn ogystal mae rhaniad gwaith llafur domestig yn hollol ddibynnol ar eich rhywedd. Mae menywod di-swydd yn dueddol o dreulio tua 57 awr ar dasgau domestig (Walker a Woods), ac mae astudiaethau mwy cyfoes wedi darganfod bod menywod sydd gan swyddi llawn amser yn gwneud tua’r unfaint hefyd. Mae’r mwyafrif o’r amser hynny yn cael eu treulio ar edrych ar ôl blant. Yn ôl Ann Oakley, ‘In only a small number of marriages is the husband notably domesticated… home and children are the woman’s primary responsibility.’ Felly ystyrir gwaith domestig ac edrych ar ôl plant fel rôl fenywaidd yn lle gwrywaidd. Felly, fel y mae cysyniadau Weberaidd yn ymdrin â, mae gwahaniaethu fertigol a llorweddol yn bodoli, yn ôl barn Ffeministaidd. Mae’r cyntaf yn cyfeirio at statws a thâl gwahanol rhwng dynion a menywod, ac mae’r llall yn golygu swyddi gwahanol sy’n cael eu sianeli yn ôl rhywedd, megis mae dynion yn cael eu hannog i weithio tuag at swyddi sy’n fwy cystadleuol a ble mae mwy o symudoledd cymdeithasol. Felly bydd Ffeministwyr yn anghytuno gyda syniadau Marcsaidd ynglŷn ag anghydraddoldebau dosbarth fel gwraidd pob anghydraddoldeb.

Mae’r Ôl-fodernwyr hefyd yn anghytuno gyda Marcswyr ynglŷn ag anghydraddoldebau. Mae Waters yn credu bod dosbarthiadau yn dirywio fel arwydd o hunaniaeth. Yn lle, mae sut yr ydym yn treulio ein hamser, arian ac ein credoau yn ganolig i ein hunaniaethau. Nid oes neb yn cael eu gorfodi bellach oherwydd y cynnydd mewn safonau byw. Mae gan bobl mwy o arian a mwy o amser rhydd er mwyn ymlacio. Mae’r cynnydd mewn gweithgareddau hamddenol yn dystiolaeth o hyn, lle ddatblygwyd y rheiny, megis pêl fas yn yr Unol Daliaethau America yn ystod y 20au. Felly mae pobl yn wynebu mwy o ddewis ynglŷn â’u ffordd o fyw yn hytrach na chael eu gorfodi i mewn i ddiwylliant penodol. Felly mae gan Farcswyr ac Ôl-fodernwyr credoau gwahanol am anghydraddoldebau cymdeithasol.

Mae credoau Swyddogaethol ynglŷn ag anghydraddoldeb yn wahanol o i Ôl-fodernwyr a Marcswyr gan eu bod yn dadlau bod haenau cymdeithasol yn bodoli ar bwrpas er mwyn bod yn fuddiol i gymdeithas sydd yn feritocrataidd. Mae haenau cymdeithasol yn system rancio sy’n seiliedig ar werthusiad moesol. Mae hyn yn ei sylfaenu ar: parch; fawreddogrwydd; anrhydedd cymdeithasol; cymeradwyaeth ac anghymeradwyaeth. Mae haenau cymdeithasegol modern yn gwrthrychu consensws normadol am beth mae’r gymdeithas yn gweld yn werthfawr, ac felly, yn ôl Davis a Moore, caiff pobl fwyaf galluog a doniog eu gosod yn y swyddi mwyaf pwysig oherwydd maent yn fwy o fudd i’r gymdeithas.

Ar y cyfan, mae llawer iawn o ddamcaniaethau am anghydraddoldebau cymdeithasol. Ar un llaw, mae gennych chi gysyniadau Marcsaidd, sydd o’r farn mae dosbarthiadau cymdeithasol yw’r gweithredwyr o’r holl anghydraddoldebau cymdeithasol, lle mae cysyniadau Weberaidd, Ffeministaidd, Swyddogaethol ac Ôl-fodernaidd yn gwrthddweud y Marcswyr.

Surveillance (English/Cymraeg)

bbeye

English translation:

The word “surveillance” is derived from French, meaning to observe something or someone to find and block crime. “Sur” means “from above” and “veiller” means “to watch”. Surveillance is a form of social control.

David Lyon defines it as “any collection of data and processing of personal data, whether identifiable or no, for the purpose of influencing or managing those whose data has been garnered”.

Examples include:

  • CCTV;
  • Tagging;
  • Tracking and
  • Storing of DNA.

In modern Britain, there are about forty thousand CCTV cameras, and in the last four years, the British Council spent roughly £515 million on them. This amount of money would be enough to employ an extra 4121 police officers.

The sociologist Gary Marx used this idea of a “surveillance state” to convey the idea that “the all-encompassing use of computer surveillance technology in modern society is for total social control”. It is possible to associate this idea with the Left Realists as they believe that surveillance is beneficial for society because it “hardens targets” – it makes it harder for people to commit crime.

Yet, despite the thousands of CCTV cameras that Britain has, crime rates aren’t comparably lower than countries who have less surveillance. Germany, for example.

The British philosopher Jeremy Bentham (1748-1832) used this idea of surveillance to make a building called “the Panopticon”, which he used as a prison. The design of the “perfect prison” was structured in such a way that cells would be open to a central tower. Individuals in the cells would not be able to interact with each other and they are permanently facing a central panoptic tower. They cannot see whether or whether not there is a person in the tower and therefore must believe that they can be watched at any moment. Bentham noted that this is a model for how society should work in general.

The French postmodernist philosopher Michel Foulcault (1926-1984) also agreed that this is how society should work in order to maintain social order. He argued that the Panopticon was “a diagram of the mechanism of power reduced to its ideal form”, thus it was a positive objective because it shows that society has significantly moved forward from barbaric acts of so-called justice, such as the death penalty. Other postmodernists, like Stanley Cohen (1942-2013), supported this claim by stating that social control and detention used to be public and overt, but in modern society, it is considered to be more discrete and subtle.

Also, the Panopticon helped Foulcault explore the power-knowledge concept and the relationship between agencies of social control (like the police, for instance) and the public.  Because of this, surveillance is extremely useful, and to some extents, it helps to avoid the functionalist term of “anomie” (meaning: complete lack of social control/utter chaos).

However, many Marxists would disagree with Foulcault because they believe that surveillance is a weapon that is used by the Bourgeoisie (ruling class) to exploit and use the Proletariat (the working class).

Cyfieithiad Cymraeg:

Mae gwyliadwriaeth yn air Ffrangeg sy’n golygu gwylio rhywun neu rywbeth er mwyn darganfod a rhwystro trosedd. Mae “sur” yn golygu “o uwchben” ac mae “veiller” yn golygu “i wylio”, ac yn ffordd o sicrhau rheolaeth gymdeithasol. Mae David Lyon yn ei ddiffinio fel, “any collection of data and processing of personal data, whether identifiable or not, for the purpose of influencing or managing those whose data has been garnered”. Mae esiamplau’n cynnwys CCTV, tagio, tracio, a chadw cofnod o DNA. Bodola tua 40 mil o gamerâu monitro cymdeithasol (CCTV) ym Mhrydain, a gwariodd y Cyngor Prydeinig  tua £515 miliwn arnynt yn y pedwar blynedd ddiwethaf. Byddai math hyn o arian cyflogi 4121 heddwas.

Soniodd Gary Marx am y syniad o “cymdeithas gwyliadwriaeth”, sef, “defnydd holl-gynhwysfawr o wyliadwriaeth dechnolegol yn y gymdeithas gyfoes am reolaeth gymdeithasol gyflawn”. Mae modd cysylltu’r cysyniad gyda Realwyr y Dde oherwydd eu bod yn credu mai gwyliadwriaeth yn fuddiol i’r gymdeithas oherwydd mae’n enghraifft o galedu targedau. Mae’n caledu targedau, megis trwy “Neighbourhood Watch”, yn gwneud i drosedd fod yn fwy anodd i gyflawni.

Ond er hyn, er gwaethaf y miloedd o gamerâu monitro ym Mhrydain, nid yw cyfradd trosedd Prydain yn gymharol is na gwledydd sydd â llai o wyliadwriaeth, megis yr Almaen.

Defnyddiodd Jeremy Bentham y syniad o wyliadwriaeth i greu adeilad o’r enw “y Panoptican”. Defnyddiodd yr adeilad hwn fel carchar ac roedd yn caniatáu i warchodwyr i wylio carcharon heb iddynt allu gwybod os ydynt o dan sylw neu ddim. Roedd dim ond angen un gwarchodwr. Felly mae rhaid i’r carcharon wastad ymddwyn fel y petai eu bod yn cael eu gwylio i osgoi sancsiynau posib.

Mynegodd yr athronyddwyd ôl-fodern Michel Foulcalt yn defnyddio’r Panopticon fel trosiad i’r gymdeithas ehangach, ac mae’n “diagram of a mechanism of power reduced to its ideal form”, felly mae rhywbeth cadarnhaol yw hyn oherwydd mae’n ddangos bod y gymdeithas wedi symud ymlaen o weithredoedd barbaraidd o sancsiynu, megis yn lle’r gosb eithaf. Mae’r ôl-fodernwyr Stanley Cohen yn atgyfnerthu at y syniad hwn trwy ddweud bod rheolaeth gymdeithasol a chosbi yn arfer bod yn ddull cyhoeddus ac amlwg, ond bellach mae’n fwy arwahanol a chynnil trwy wyliadwriaeth, megis CCTV a thagio.

Hefyd, mae’r Panopticon yn helpu Foulcault i ddeall ac ystyried y cysylltiad rhwng asiantaethau rheolaeth gymdeithasol a’r cyhoedd a’r cysyniad pŵer-gwybodaeth. Oherwydd hyn, mae gwyliadwriaeth yn ddull pwerus iawn, ac i ryw raddau, mae’n osgoi’r term swyddogaethol o “anomi”.

Byddai Marcswyr yn anghytuno gyda Foulcault oherwydd maent yn dweud bod gwyliadwriaeth yn arf sy’n cael eu defnyddio gan y Bourgeoisie yn erbyn y Proletariat.

Is the British Criminal Justice System institutionally racist? / Hiliaeth sefydliadol o fewn y System Cyfiawnder Troseddol? English and Welsh translations.

English / Saesneg:

There are strong implications that ethnic minorities in Britain, particularly the black community, get treated a lot more unfairly by the Justice System. For instance, the number of black prisoners counts for 13% on a whole, where the population of the black community counts for only 2.8%. Similarly, 5.8% of our society belong to the Asian community (for instance, Pakistani, Bangladeshi, Indian etc.), but 7.9% of all prisoners are Asian too. These statistics are comparable with the underrepresentation of white people in prison: 88% of us are white, but prison consists of 73% of white ethnicity. This tells us that ethnic minority groups (EMG’s) are hugely overrepresented in the prison system. On one hand, a lot of sociologists do consider this to be a matter of institutional racism, but other possible explanations need to be explored in order to come to a full conclusion.

Institutional racism is a term that refers to prejudice and racial bias in a social system, in this case, the police would be an example. “Institutional racism is about stereotyping; it is about ignorance… it is about seeing black people as a problem and it is about White pretence” (Grieve and French). Thus, for these reasons, the police are much more likely to target black people, and they’re much more likely to be “stopped and searched” by the police. The ‘Youth Justice Board’ (YJB) support this claim through their research into the overrepresentation of young people from EMG’s in crime. Between 2003-4, they counted as 2/5 of every case of stop and searches, particularly amongst the younger generation. In London alone, black males are 28% more likely to be stopped and searched than any other ethnic group.

Then again, demographic reasons offer an explanation for this. The population of EMG’s appears to be younger. In fact, 40% of the black community are under 16, compared to 35% of Pakistanis and only 20% of white people (National Statistics, 2005). But to reinforce my former point, Smith, Gray and Holdaway argue that the police follow old stereotypes of people from EMG’s and target them as potential suspects as a result. Many sociologists are doubtful of this because of the victim’s prejudice, so essentially the police only target these particular groups because they are who the public tend to report.

The term “Canteen Culture” was coined by an ex-police officer named Reyner and is used to describe racism within the police force. He believes that racial prejudice and sexism is bred and nurtured within the police force because they arguably need to adopt these feelings in order to be part of the “rank”. These ideas are morphed into the police system because they tend to work long hours in a stressful work setting, so for many people, negative influences are often hard to ignore.

What the Metropolitan police say is that racism within the police force is a mere reflection of the racism in society as a whole. Macpherson reinforces this idea by saying that the vast majority of police officers are white males, which allows racism because it does not reflect Britain’s multicultural society. Exactly 10% of the police force come from EMG backgrounds. Even Sir Anthony Burden of the South Wales Police agreed with this, ““I would be the first to accept that for 150 years, we have been a white male organisation”.

Not only that but the police tend to target areas with a higher population of people with ethnic minority backgrounds. Yet many sociologists argue against this theory by saying that the police are only hardening the targets and has no link whatsoever with racial bias.

The organisation ‘Crime Concern’ reiterates this idea that black males are much more likely to be thrown into the justice system because of their overrepresentation in risk groups, for instance, poverty, educational failures, mental health and a lack of positive role models. Statistics shows that people who experience poverty and deprivation, tend to be more inclined to commit a crime, respectively. In the same way, if these particular risk groups are tackled correctly, then it is likely that we would see the figures of overrepresentation fall. Merton states that people mainly commit crime because of status frustration, which could be linked to the amount of people from EMG who currently do tend to be a lot poorer than their white counterparts. So essentially, people from EMG are more likely to commit crimes because of the many problems they face in society, such as racism and poverty.

The ‘Race and Criminal Justice System’ states in their article that “black males are five times more likely to be imprisoned than white people”, and further investigations prove that black males and Asians are far more likely to receive immediate custody from the Court: 29% of Asians, 29% of black males and 22% of white males. These statistics should not be as it is if you consider the predominant population of the white community in Britain. It is evidence of the overrepresentation ethnic minorities in the criminal justice system. Then again, black males are statistically more likely to commit more serious crimes, so tougher treatment would seem logical in this sense.

Black criminals are more likely to receive fines and more community service compared to white people (Sharpe, 2005). Furthermore, a black magistrate once noted that black defendants were “more likely to receive harsh remarks, severe sentencing, disregard for personal mitigation, easy findings of guilt irrespective of evidence, most likely to refuse bale, and most likely to receive a sentence” (Bird, 2009). This outlines the idea that EMG are treated unjustly in comparison with white people.

There has been recent research into the probation system, and what was found was that there is a strong element of racial prejudice that is directed towards members of EMG, particularly towards the black community, “There has been a systematic failure to address issues of race and racial discrimination in an adequate but appropriate way” (Travis). Therefore racism is a factor exists, despite efforts for it to not be.

The labelling theory (Howard Becker, Interactionist), means that a person is never deviant until society labels him/her as one. This ties into the idea about the Criminal Justice System because everyone from any social group commit a crime, yet only a specific few are actually labelled as one. Often, people are labelled even if they’ve not committed any crime or act of deviance, and are only labelled because their identity is associated. For instance, an Asian may be called a “terrorist”, or a black person may be called a “drug dealer”. These labels have bad effects because it is likely that these targeted individuals can form a “self-fulfilling prophecy”, which means to live up to the label that has been given to them. Then again, this is not always the case because there has been a trend, though mainly female, who react to the unfair label by rebelling against it, and thus defeating the label. The police, specifically, react to these stereotypes by following them, according to Miller.

The Neo-Marxist Stuart Hall focuses on the labelling theory to explain the overrepresentation of black males in the Justice System, but instead of taking the Interactionist approach, he argues that people from ethnic minority groups use violence and crime as a frustrated response to institutional racism. They turn to racism as a way to survive in society, which could explain overrepresentation and the apparent racism of society as a whole.

The Left Realists contradict the labelling theory by stating that ethnic minority groups tend to commit more crime because of three main reasons: social exclusion, relative deprivation, where they feel rejected from society, and because of a lack of good role models, such as good parents. Therefore the Criminal Justice System is not necessarily to blame for the overrepresentation of ethnic minority groups, but there are other social factors which are (Lea and Young).

Of course, it’s obvious to us that institutional racism is still a problem within the Criminal Justice System after looking at the irrefutable evidence. Additionally, there are other factors that exist that explain the noticeably high statistics that I have mentioned before, such as poverty and academic failure. Yet institutional racism proves to be the overriding issue for many: 58% of black people feel that they’re treated unfairly by the police, compared to 41% of Indians, and 45% of Pakistanis. There’s a clear percentage who believe that they’re being mistreated by the Justice System.

The Criminal Justice System has, nevertheless, evolved to become more efficient in tackling racism in society, as a result, modernisation and efficiency. The police, in particular, have changed their tactics on dealing with racism efficiently and have become considerably more mindful and sensitive of it. Stephen Lawrence’s mother once stated that “The police made mistakes (in the past), but now they’ve learnt their lesson and they’ve not made the same mistake twice”.

———

Cymraeg / Welsh:

Mae awgrym cryf bod grwpiau ethnig, yn bennaf pobl groenddu, yn cael eu trin yn fwy llym gan y system cyfiawnder troseddol. Er enghraifft, mae canran o garcharwyr croenddu yn cyfri fel 13.2%, lle yn y gymdeithas, dim ond 2.8% o’r boblogaeth yn groenddu. Yn debyg, mae canran o garcharwyr Asiaidd yn cyfri fel 7.9%, lle dim ond 5.8% o’r boblogaeth Prydain yn Asiaidd. Mae modd gymharu hyn â phobl wen, gan fod dim ond 73% o garcharwyr ag ethnigrwydd gwyn, ac mae’r boblogaeth Prydain yn cynnwys 88% o bobl wen. Mae hyn yn dangos i ni fod grwpiau lleiafrifol ethnig yn cael eu gorgynrychioli o fewn y system cyfiawnder troseddol.  Ar un llaw, sonnir nifer o gymdeithasegwyr bod hyn yn adlewyrchu’r hiliaeth sefydliadol o fewn y system, ond hefyd nid oes modd anwybyddu’r rhesymau arall sy’n esbonio’r ystadegau.

Mae hiliaeth sefydliadol yn derm sy’n cyfeirio at hiliaeth o fewn system cymdeithasol, megis yr heddlu, “institutional racism is about stereotyping; it is about ignorance… it is about seineg black people as a problem and it is about White pretence” (Grieve a French). Ac am y rhesymau hyn, mae’r heddlu yn fwy tebygol o dargedu pobl groenddu, ac mae mwy ohonynt gael eu “stopio ac archwilio” gan yr heddlu. Ffeindiodd y ‘Youth Justice Board’ (YJB) fod y gor-gynrychiolaeth o ifancwyr o grwpiau ethnig lleiafrifol yn dechrau gyda’r ffigwr amghymesurol o ifancwyr a chafodd eu stopio ac archwilio gan yr heddlu. Rhwng 2003-4, roedd ifancwyr rhwng yr oedrannau deg ac ugain yn cyfri fel 2/5 o bob achos o stopio ac archwilio. Felly gall gor-gynrychiolaeth o bobl groenddu fod yn gysylltiedig ag oedran cyn unrhyw esboniad arall. Yn Llundain yn unig, mae bechgyn croenddu yn 28% yn fwy tebygol o gael eu stopio ac archwilio ganddynt.

Er hyn, gall resymau demograffig esbonio’r patrwm hyn. Mae gan grwpiau ethnig poblogaeth fwy ifanc: mae tua 40% o gymuned y dduon dan 16, a 35% o bobl Bacistanaidd, lle mae dim ond 20% o bob dan 16 allan o bobl wen (Swyddfa am Ystadegau Swyddogol, 2005). Ond i atgyfnerthu ar fy mhwynt blaenorol, mae Smith, Gray a Holdaway yn dadlau fod yr heddlu yn dilyn hen ystrydebau o bobl groenddu, ac yn targedu nhw’n fwy fel canlyniad. Mae rhai cymdeithasegwyr yn amheus o hyn gan ystyried tuedd y dioddefwyr, a gall yr heddlu targedu pobl ddu oherwydd dyna’r grŵp mae’r cyhoedd yn adrodd iddynt.

Mae hiliaeth ymysg yr heddlu yn cwympo o dan derm o’r enw “Canteen Culture” (Reyner), lle mae ymddygiadau hiliol a rhywiaethol yn bodoli o fewn yr heddlu oherwydd maent yn teimlo fel dyle nhw fod yn rhan o’r ranc. Caniateir i’r syniadau yma i bridio o fewn y system heddluol achos yr oriau hir mae’r heddlu yn gorfod gweithio; maent yn treulio amser eithriadol o hir â’i gilydd ac felly’n dylanwadu ar ei gilydd mewn ffordd negatif.

Ond, yn ôl yr Heddlu Metropolinaidd, mae’r hiliaeth sy’n bodoli o fewn yr heddlu yn adlewyrchu’r hiliaeth o fewn y gymdeithas. Mae Macpherson yn ehangu gan ddweud fod canran enfawr o’r boblogaeth o fewn yr heddlu yn wyn, ac maent yn hiliol gan nad yw’r sefydliad yn adlewyrchu cymdeithas amlddiwylliannol. Yn wir, dim ond 10% o’r heddlu yn dod o grwpiau lleiafrifoedd ethnig. Cytunodd Sir Anthony Burden, o’r Heddlu De Cymru, ar yr ystadegau hyn gan ddweud, “I would be the first to accept that for 150 years, we have been a white male organisation”.

Hefyd, mae’r heddlu yn dueddol o dargedu ardaloedd sydd â phoblogaeth uwch o bobl sy’n rhan o leiafrif ethnig. Ond nid yw rai cymdeithasegwyr yn gweld hyn fel ffactor hiliol oherwydd gall yr heddlu gael eu cymhelli i galedu targedu yn unig, a trwy dargedu ardaloedd lle mae poblogaeth uwch o grwpiau lleiafrifoedd ethnig yn mynd i edrych yn hiliol beth bynnag.

Mae’r sefydliad ‘Crime Concern’ yn atgyfnerthu’r syniad bod bechgyn croenddu yn dueddol o gael eu carlamu i yn y system droseddol oherwydd y gor-gynrychiolaeth mewn grwpiau risg, gan gynnwys tlodi, methiannau addysgol, iechyd meddyliol a diffyg rhieni sy’n ddylanwadol mewn ffordd gadarnhaol. Mae pobl sy’n profi tlodi ac amddifadedd yn fwy tebygol o gyflawni troseddau.  Mae tystiolaeth yn dangos fod lleihau’r targedau risg yn lleihau’r canran o droseddwyr sy’n rhan o grŵp lleiafrif ethnig, felly gall daclo’r ffactor hyn lleihau gor-gynrychiolaeth o grwpiau lleiafrifoedd ethnig yn y system cyfiawnder troseddol. Yn ôl Merton, mae pobl yn troseddu oherwydd rhwystredigaeth statws. Yn y cyd-destun yma, mae pobl o grwpiau lleiafrifoedd ethnig yn fwy tebygol o gyflawni trosedd oherwydd yr holl broblemau cymdeithasol maent yn eu hwynebu, megis diffyg addysg, tlodi, a hiliaeth.

Yn ôl adroddiad gan ‘Hil a’r System Cyfiawnder Troseddol’, mae “fechgyn du yn pum gwaith yn fwy tebygol o gael eu carcharu na phobl wen”, ac mae astudiaethau pellach yn dangos fod pobl groenddu ac Asiaidd yn dueddol o dderbyn dalfa ddi-oed gan y system cyfiawnder troseddol: 27% i’r dduon a 29% i bobl Asiaidd, gan gymharu â 22% i bobl wen. Dyle’r canrannau hyn ddim bod yn mor uwch na phobl wen gan fod canran uwch o bobl wen ym Mhrydain. Er hyn, mae astudiaethau’n dangos fod pobl o grwpiau ethnig lleiafrifol yn dueddol o gyflawni troseddau mwy difrifol, felly bu’n rhaid i’r system gyfreithiol eu trin yn fwy llym er gwaethaf eu hiliaeth.

Mae troseddwyr croenddu yn fwy tebygol o dderbyn ffin o arian a fwy o wasanaethu’r gymuned na phobl wen (Sharpe, 2005). Ac yn bellach, sylweddolodd ynad du fod diffynyddion du yn fwy tebygol o dderbyn “sylwadau llym, delfrydau difrifol, diystyru ar gyfer lliniaru personol, canfyddiadau hawdd o euogrwydd heb ystyried y dystiolaeth, ac yn fwy tebygol o fynd i’r carchar” (Bird, 2009). O hyn, mae’n glir fod pobl o grwpiau lleiafrifoedd ethnig yn cael eu trin yn wahanol na phobl wen.

Yn ddiweddar, cynhaliwyd ymchwiliadau i mewn i’r system ‘gwasanaethau prawf’ (probation system), a ffeindiwyd elfen gryf o hiliaeth tuag at grwpiau lleiafrifoedd ethnig, yn bennaf yn erbyn pobl groenddu.“There has been a systematic failure to address issues of race and racial discrimination in an adequate but appropriate way” (Travis). Felly mae hiliaeth yn bodoli er gwaethaf yr holl ymdrechion i’w waredi.

Mae’r theori labelu (gan Howard Becker, rhyngweithwyr), yn golygu nad yw person yn gwyredig nes i’r gymdeithas ei labelu fel un. Mae hyn yn gysylltiedig gyda’r system cyfiawnder troseddol oherwydd gall bawb o bob grŵp cymdeithasol cyflawni trosedd, ond dim ond nifer gyfyngedig yn cael eu labelu’n gwyredig. Mae modd defnyddio’r damcaniaeth hyn fel esiampl, megis mae pob person du yn gwerthu cyffuriau, neu bob person Asiaidd yn derfysgwyr. Mae’r heddlu yn benodol yn ymateb i’r stereoteipiau hyn trwy eu dilyn nhw, yn ôl Miller.

Mae’r Neo Farcswyr Stuart Hall yn ffocysu ar y theori labelu esbonio gor-gynrychiolaeth o bobl ddu yn y system cyfiawnder, ond yn lle, mae’r grwpiau ethnig lleiafrifol yn defnyddio strategaethau troseddol fel ymateb rhwystredig i’r hiliaeth o fewn y gymdeithas, ac nid oherwydd hiliaeth systematig, o reidrwydd. Maent yn troi at drosedd fel ffordd o oroesi yn y gymdeithas.

Mae’r Realwyr y Chwith yn gwrthddweud y theori labelu trwy fynegi fod grwpiau ethnig lleiafrifol yn dueddol o droseddu’n fwy am dri phrif reswm: ymylaeth cymdeithasol, tlodi cymharol, felly’n teimlo’n wahardd o’r gymdeithas, ac isddiwylliannau sydd â dylanwadau gwael sydd wedi gwahanu o normau a gwerthoedd y gymdeithas. Felly nid yw’r system cyfiawnder troseddol yn gatalyst am gor-gynrychiolaeth o grwpiau lleiafrifol o fewn y system (Lea a Young).

Wrth gwrs, mae’n amlwg i ni fod hiliaeth sefydliadol dal yn broblem o fewn y system cyfiawnder troseddol. Bodola cymaint o ystadegau i brofi’r ffaith hyn. Gall ffactorau eraill tu hwnt o hiliaeth esbonio’r rhesymau dros ganran uwch o bobl o grwpiau lleiafrifoedd ethnig sy’n cyflawni troseddau, er enghraifft perthyn i grwpiau risg, megis tlodi a methiannau addysgiadol. Er hyn, mae 58% o bobl groenddu yn teimlo eu bod yn cael eu trin yn annheg gan yr heddlu, gan gymharu â 41% o bobl Indiaid a 45% o bobl Pacistanaidd. Mae canran amlwg o bobl yn credu mai’r system heddlu yn eu trin yn annheg.

Mae’r heddlu wedi ymdrechu, beth bynnag, i wella’r sefyllfa hyn gan ymateb i’r adroddiadau negatif sy’n cael eu cyhoeddi amdanynt. Mae’r heddlu yn newid eu tactegau am sut i ymdrin â’r gymdeithas heb gynnwys y ffactor hiliol fel ymateb i’r holl sylw drwg gan y gymdeithas. Yn ôl mam Stephen Lawrence, pwy fu farw o ymosodiad hiliol, “The police made mistakes (in the past), but now they’ve learnt their lesson and they’ve not made the same mistake twice”. Mae hyn yn awgrym fod y system cyfiawnder troseddol yn datblygu mewn ffordd gadarnhaol, ac am barhau gwella yn y dyfodol.

Asesiad o’r safbwynt bod priodasau yn cyfartal yn y Deyrnas Unedig.

Mae’r gymdeithas wedi moderneiddio llawer dros y blynyddoedd, ac mae nifer o safbwyntiau o blaid ac yn erbyn y ddadl bod priodasau yn gyfartal yn y Deyrnas Unedig.

Gwelodd yr ôl-fodernwyr Giddens bod llawer o ‘ewyllys rhydd’ â phobl, felly cytunir gyda’r cwestiwn oherwydd mae pobl bellach yn rhydd i ddewis a gwneud penderfyniadau yn y gymdeithas, gan gynnwys o fewn briodasau. Yn ôl Young a Willmott, bellach mae’r gymdeithas yn rhoi llawer o bwyslais ar ‘teulu cymesurol’, sydd yn atgyfnerthu at y cysyniad bod priodasau, a theuluoedd yn hafal yn y gymdeithas gyfoes.

Gellir dadlau bod priodasau a pherthnasau ieuengach yn fwy hafal oherwydd y ffordd cafodd eu magu. Mae mwy o ryddid gender ac mae sefydliadau anllywodraethol, megis Stonewall, yn dylanwadu asiantaethau cymdeithasoli fel rhieni ac athrawon i gymdeithasoli plant heb bwyslais ar rolau gender. Mae Mansfield a Collard yn cefnogi’r cysyniad hon, ond hefyd gwelodd bod gwragedd yn dueddol o fod yn siomedig achos y diffyg dwyochredd emosiynol yn ei phriodas, sy’n gwrthbrofi’r syniad bod priodasau yn gyfartal yn y Deyrnas Unedig.

Gwelodd Salie Westwood bod mwy o gyfartaledd mewn priodasau Asiaidd. Er bod menywod Asiaidd fel arfer yn cael eu magu i fod yr ofalwyr, maent yn hyd yn oed yn cymryd rheolaeth dros benderfyniadau economaidd, megis symud tŷ. Yn ogystal mae’r dyn a’r fenyw mewn perthynas Asiaidd yn gwneud y coginio yn y tŷ, allan o draddodiad Asiaidd.

Er hyn, bodola nifer fawr o safbwyntiau sy’n gwrthddweud y cwestiwn. Mae modd dadlau bod ymddygiadau gan rhai ynglŷn â rôl fenyw yn cael effaith. Er enghraifft, yn ôl Rapoport a Rapoport, mae’r teulu yn dueddol o weld y fenyw fel ‘gwragedd a mamau’, tra bod nhw yn dueddol o weld y dyn fel y ‘breadwinner’. Hefyd os oedd dyn yn gwneud gwaith domestig, bydd y dyn yn ‘helpu ei wragedd’, sy’n awgrymu mae gwaith domestig yn swydd i fenywod.

Credir Mckee a Bell bod dynion di-swydd hyd yn oed yn gwneud llai o waith nag oedden nhw pan oedd ganddynt swyddi, ond i wrth-ddweud hyn, mae Wheelock yn sôn am  gysyniad bod diweithdra’r dyn yn arwain at rolau ryw gadarnhaol oherwydd mae gan y dyn mwy o amser rhydd i wneud gwaith domestig.

Cymerodd Morley llawer o sylw tuag at ba eiriau roedd gwr a gwraig yn cysylltu gyda’r tŷ. Daethon nhw at y casgliad bod y gwr fel arfer yn cytuno bod ‘y tŷ yw’r man hamdden’, a chytunodd y gwragedd bod ‘y tŷ yw man gweithio’. Mae hyn yn profi bod gwahanol ragolwg ar sail rôl y tŷ mewn priodas, ac felly rolau priodasau gwahanol ar sail gender yn effaith yn y gymdeithas. Yn ogystal edrychodd Bernard i mewn i ymddygiadau gwr a gwraig tuag at bwy sy’n berchen â beth mewn priodas, gwelodd y safbwynt, ‘ei eiddo ef a’i heiddo hithau’, sydd yn golygu bod y gwr sy’n gyfrifol am y tŷ ac mae’r fenyw yn gyfrifol am bopeth sydd yn y tŷ (megis dillad, bwyd), sydd yn golygu mae gwaith domestig yn swydd y wraig.

Yn ôl ymchwil Betty Stanko, nid yw priodasau yn y Deyrnas Unedig yn hafal oherwydd mae gweithred o drais domestig pob chwe eiliad, sy’n rhoi pwyslais ar anghyfartaledd mewn priodasau cyfoes. Dwedodd Sclater fod perthnasau ansefydlog (‘random outbursts of violence’) yn gatalydd ar gyfer drais domestig.  Yn ôl erthygl gan yr ‘Observer’, mae 40% o bobl sy’n dioddef o drais domestig yn dynion, sy’n dangos y dynion fel y dioddefwyr yn lle. Gall ystadegau trais domestig dod o dan y ffigwr tywyll trosedd oherwydd efallai nid yw dyn yn dymuno cwyno i’r heddlu rhag ofn bod dioddef yn gwneud iddynt edrych yn wan, neu hyd yn oed yn aros mewn perthynas trais domestig yn  y gobaith bod y cam-drin yn mynd i ffwrdd. Yn ogystal mae nifer o fenywod yn dewis beidio mynd i’r heddlu yn y gobaith bod y cam-drin wedi dod i ben, neu efallai yn ofni mynd rhag ofn bod ei bartner yn ymateb yn treisgar. Felly nid yw priodasau a berthnasau yn hafal oherwydd yr holl drais domestig sy’n digwydd yn y cartref.

Mae rhai o’r safbwynt bod rhaniad annheg o bŵer mewn briodasau cyfoes yn y Deyrnas Unedig. Dwedodd Edgell bod penderfyniadau anghyfartal rhwng dyn a menyw priodasol. Hyd yn oed os oedd y dyn yn ddi-swydd, roedd yn dueddol o wneud y penderfyniadau mawr, megis symud tŷ. Mae Delphy yn mynd ati i atgyfnerthu i esbonio’r ‘treuliant gwahaniaethol’, sy’n golygu bod menywod yn dueddol o dderbyn llai o arian na’r gwr, ac felly yn tybio rôl israddol. Yn ei astudiaeth o bedwar-deg pâr gwyn a oedd wedi priod dros pedwar-deg o flynyddoedd, gwelodd Duncombe a Marsden bod menywod yn dueddol o brofi ‘unigrwydd emosiynol’, felly mae hyn yn esbonio bod diffyg cyfathrebu yn arwain at briodasau anhapus ac anghyfartal.

Mae ymchwil Hochschild yn dangos bod menywod yn dueddol o wneud gwaith domestig am dair awr, gan gymharu â ddynion, sy’n gwneud tua un-deg-saith munud o waith. Er hyn, ni ellir anwybyddu’r ffaith bod dynion yn dueddol o wneud y gwaith mwy heriol a cyhyrol, megis garddio neu paentio. Mae Brayfield yn dadlau bod hyd yn oed mewn priodasau gyrfa deuol, roedd gan y menyw y prif cyfrifoldeb gartref, felly mae diffyg rhaniad gwaith llafur yn rhan-gyfrifol am diffyg cydraddoldeb mewn priodasau yn yr oes cyfoes. Y Shifft Drifflyg yn term wnaeth Sylvia Walby defnyddio i esbonio pam nad oedd priodasau yn cydradd yn y cymdeithas. Mae hyn yn golygu bod bellach gan y menyw tair swydd pwysig, sef mynd allan i weithio i ddarparu cefnogaeth ariannol i’r deulu, yr holl gwaith domestig, gan gynnwys coginio a glanhau, a gofalu am iechyd emosiynol y teulu. Mae hyn yn profi bod gor-dibynadwyedd ar fenyw, ac felly yn anghyfartal oherwydd mae’r menyw yn gwneud mwy o waith na’r gwr, fel arfer, yn ôl Walby.